Belasting gaat volgend jaar extra omhoog

DEN HAAG, 11 FEBR. De Nederlandse burger betaalt volgend jaar ruim twee miljard gulden meer loon- en inkomstenbelasting dan eind 1989 was voorzien. Oorzaak van de belastingverhoging is dat geld van de sociale fondsen is gebruikt om het financieringstekort van het Rijk te verkleinen. Het betrokken wetsvoorstel dat in de loop van dit jaar wordt ingediend kan rekenen op de steun van PvdA en CDA. VVD en D66 verzetten zich.

In 1994 moet een belastingverhoging uit 1990 worden teruggedraaid. Het tarief van de eerste schijf van de loonbelasting ging toen omhoog van zeven naar 13 procent. Met de opbrengst werden de Rijksbijdragen aan twee volksverzekeringen fors verhoogd. Het ging om de Algemene Arbeidsongeschiktheidswet AAW en de Algemene Weduwen- en Wezenwet AWW. De premies voor de AAW en de AWW gingen in 1990 navenant omlaag.

Door de inflatie en de groei van het aantal belastingplichtigen bracht de belastingverhoging jaar in jaar uit méér op. De Rijksbijdragen werden echter bevroren, en in 1992 en 1993 zelfs verlaagd. Het verschil liep geleidelijk op tot circa twee miljard gulden in 1993. Minister Kok van Financiën gebruikte dit geld, tegen de afspraken van 1989 in, om het financieringstekort te beperken.

Door het achterblijven van de Rijksbijdragen moest met name van de AAW-premie na 1990 weer omhoog, van 1,15 procent in 1990 tot 2,7 procent in 1993. Het resultaat was een aanzienlijke stijging van de collectieve lastendruk, hoewel bij het aantreden van het kabinet in 1989 was afgesproken dat de hele AAW/AWW-operatie de lastendruk onverlet moest laten.

Per 1 januari 1994, zo is wettelijk vastgelegd, moet de hele AAW/AWW-operatie worden teruggedraaid: belastingen omlaag, premies omhoog. Dan komt het kabinet echter in de problemen. Het terugtrekken van de Rijksbijdragen levert in 1994 naar schatting 2,5 tot 3 mijard gulden te weinig op om het tarief van de eerste schijf van de loonbelasting terug te brengen tot zeven procent, als in 1990. Dus maakte minister Kok in de Miljoenenota 1993 melding van het voornemen het tarief hoger vast te stellen, op acht procent.