"Verbaal meeleven maakt geen eind aan excessen in Bosnië'

GENÈVE, 10 FEBR. De Verenigde Naties moeten zoeken naar effectieve middelen om de schendingen van de mensenrechten in Bosnië-Herzegovina een halt toe te roepen; met het uiten van medeleven en het verbaal veroordelen van oorlogsmisdaden worden die schendingen niet beëindigd, worden gevangenkampen niet gesloten en belegeringen van steden niet beëindigd.

Dat zei gisteren Tadeusz Mazowiecki, VN-rapporteur over schendingen van de mensenrechten in ex-Joegoslavië, tijdens een zitting van de commissie voor de mensenrechten van de VN in Genève.

Mazowiecki zei dat het aantal schendingen van de mensenrechten eerder toe- dan afneemt en dat hij weigert “in de val van de onverschilligheid en het cynisme” te stappen. Hij zei te blijven ijveren voor de berechting van oorlogsmisdadigers. De vroegere Poolse premier legde de hoofdschuld van de misdrijven opnieuw bij de Serviërs, al worden er ook oorlogsmisdaden begaan door de Kroaten en de moslims. Volgens hem is de "etnische zuivering' door vooral de Bosnische Serviërs bewust door de leiders van de Bosnische Serviërs uitgestippeld beleid. Mazowiecki voegde daaraan toe zich moeilijk te kunnen voorstellen dat deze politiek ten uitvoer kan worden gelegd “zonder de actieve steun van de regering van Servië”.

Behalve bij de "etnische zuivering' stond Mazowiecki gisteren ook stil bij andere massale schendingen van de mensenrechten, de detentie van onschuldige burgers in gevangenkampen waar “de omstandigheden neerkomen op grove schendingen van alle normen van het internationale recht”. Aan die praktijk maken eveneens alle drie de strijdende partijen zich schuldig. Mazowiecki zei verder “geschokt” te zijn door de omvang van het probleem van de verkrachting van vrouwen. Hij zei opnieuw geen aantallen te willen geven, maar voor alles de aandacht te willen vestigen op “het wijdverbreide en criminele karakter van deze praktijk”.

De leider van de Amerikaanse delegatie in de VN-commissie, Richard Schifter, zei dat de verkrachting van vrouwen de misdaad zal zijn die de wereld zich in de toekomst als de meest afschuwelijke van deze oorlog zal herinneren. “Alle fatsoenlijke en eerbare Serviërs zullen met schaamte moeten terugdenken aan deze afschuwelijke reeks misdaden waarmee hun nationale zaak inmiddels wordt geassocieerd”, aldus Schifter.

In het oosten van Bosnië lopen volgens de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR 50.000 moslims acuut gevaar door de Serviërs uit hun woongebied te worden verdreven. Vijfduizend moslims zijn al verdreven uit het gebied rond Zvornik en Kamenica; zij zijn de afgelopen dagen te voet in Tuzla aangekomen, na een tocht vol ontberingen waarbij een aantal vluchtelingen is gestorven. Volgens UNHCR-woordvoerster Sylvana Foa worden de moslims in Oost-Bosnië bewust “uit hun huizen gebombardeerd” en wordt hulpverlening door de Serviërs verhinderd met het doel de moslims op de vlucht te drijven. (Reuter, AP, AFP)