"Venlose agenten dienen te worden geschorst'

VENLO, 10 FEBR. De Europese organisatie ter bescherming van de rechten van Gedetineerden (EORG) wil via een kort geding de Venlose burgemeester J. van Graafeiland dwingen onmiddellijk tot schorsing over te gaan van de zes agenten die bij de arrestatie van Hüsseyin Köksal waren betrokken. De voorzitter van de organisatie, mr. P.J. Vleeming, vindt het onverantwoord dat de agenten in dienst blijven zolang zij verdacht worden van ernstige strafbare feiten. Vleeming wil vrijdag in Genève de zaak ook aanhangig maken bij de Europese subcommissie voor de rechten van de mens.

Burgemeester Van Graafeiland heeft maandag verklaard dat hij in afwachting van een onafhankelijk juridisch advies geen disciplinaire maatregelen wil nemen tegen de agenten: “Ik moet kiezen uit twee kwaden: nu maatregelen nemen met het risico dat ik straks door de ambtenarenrechter word gecorrigeerd of de onvrede in de Turkse gemeenschap over het uitblijven van maatregelen nog even te laten duren.” Wat dat laatste betreft zegt Van Graafeiland weinig te vrezen: “Ik heb regelmatig contact met de Turkse consul-generaal, die mij verzekerd heeft dat hij het volste vertrouwen heeft in de manier waarop de zaak wordt onderzocht. Nederland is volgens hem een vlaggedrager op het gebied van de mensenrechten.” Aan het eind van de middag heeft de burgemeester zijn standpunt toegelicht in een gesprek met een delegatie van Turkse parlementariërs, die deze week in Nederland is om een eigen onderzoek in te stellen naar de omstandigheden waaronder Hüsseyin Köksal is overleden.

De advocaten van de familie Köksal, mr. G. Knoops en mr. F. van Alst, noemen het uitblijven van maatregelen tegen de agenten "verbijsterend'. “Wij kunnen niet begrijpen dat er niet meteen maatregelen worden genomen, nu blijkt hoe gemakkelijk in een korps over de regels heen gelopen wordt,” zegt Van Alst.

Volgens sociaal raadsman J. Huijts van de Turkse stichting voor sociaal-cultureel werk in Venlo reageert de Turkse gemeenschap vol onbegrip op de weigering van de burgemeester om maatregelen tegen de betrokken agenten te nemen: “De man heeft nog niets van zich laten horen, terwijl het toch tijd wordt te laten zien dat hij het erg vindt wat er is gebeurd. Nu denken veel Turken juist dat die agenten vrijuit gaan.”

De Roermondse hoofdofficier van justitie mr. W. Zeyl heeft maandag bekendgemaakt dat de agenten worden verdacht van dood door schuld of het in hulpeloze toestand achterlaten van een persoon. Twee van de agenten worden bovendien verdacht van mishandeling. Volgens Zeyl zijn de betrokkenen blindelings afgegaan op de veronderstelling dat Köksal, die werd aangezien voor zijn neef, op het moment van zijn arrestatie dronken was. De agenten hebben niet de moeite genomen dat te verifiëren via een ademtest, hoewel dat volgens Zeyl niet strikt vereist is. Wel hebben zij duidelijk in strijd met de "Richtlijn voor geïntoxiceerden' gehandeld door geen arts te waarschuwen toen Köksal naar het politiebureau was overgebracht. Achteraf is bij de lijkschouwing gebleken dat Köksal niet had gedronken en dat hij is overleden aan de gevolgen van een hersenbloeding, die zich al voor zijn arrestatie had gemanifesteerd. Omdat uit het onderzoek ook niet is gebleken dat Köksal zich tegen zijn arrestatie heeft verzet, noemde de hoofdofficier het optreden van een van de agenten, een 58-jarige brigadier, "volstrekt disproportioneel en daarom onrechtmatig'. De brigadier is nog steeds met ziekteverlof omdat hij meteen na de arrestatie last kreeg van hartklachten.

De delegatie van Turkse parlementariërs wordt zaterdag in Venlo verwacht, waar zij zullen spreken met vertegenwoordigers van de Turkse gemeenschap. Bij die gesprekken zullen ook burgemeester Van Graafeiland en de advocaten van de familie Köksal aanwezig zijn. De laatsten willen van die gelegenheid gebruik maken om aanvullende informatie te geven over de sporen van geweld die op het lichaam van Köksal zijn aangetroffen. Volgens hen heeft justitie geen verklaring gegeven voor een aantal verwondingen, die bij een tweede lijkschouwing in Keulen zijn ontdekt. Zo zou uit verwondingen aan het strottehoofd en een gebroken halsketting zijn gebleken dat Köksal tijdens de arrestatie ook bij zijn keel is gegrepen.