Tactisch stemgedrag bedreigt Britse ratificatie "Maastricht'

LONDEN, 10 FEBR. De onuitgesproken hoop van de regering-Major dat de slag om de ratificatie van het Verdrag van Maastricht door pure uitputting bij de tegenstanders in het voordeel van de regering beslecht zou worden, is de bodem ingeslagen.

Een voor het oog onoverkomelijk obstakel doemt op, nu Eurosceptici in de Conservatieve achterban dreigen vóór een amendement van Labour te stemmen. Dat amendement eist van de regering dat de zogenoemde sociale paragraaf in het Verdrag van Maastricht ook voor Groot-Brittannië geldt. De opstandige Tories hopen dat een meerderheid voor dat amendement in het Lagerhuis de doodklap voor het verdrag zal betekenen, omdat Major in Maastricht zijn handtekening heeft gezet onder een afspraak die inhoudt dat de Britten niet meedoen met de sociale paragraaf. Dat John Major dan mogelijk ook zou moeten aftreden als premier, wordt als minder belangrijk beschouwd.

“Voor velen van ons is het feit dat Groot-Brittannië zijn soevereiniteit behoudt stukken belangrijker dan wat er gebeurt met een toevallige premier”, zei een van de rebellen vanmorgen anoniem tegen de Daily Mail.

Hoewel de stemming over het amendement pas over zes weken plaats heeft, is de regering toch al zo geagiteerd over de dreiging dat ze een poging overweegt de Liberale Democraten los te weken van deze onzalige coalitie met de belofte dat ze voor de verkiezingen voor het Europese Parlement, in 1994, akkoord zal gaan met een systeem van evenredige vertegenwoordiging. Dat zou de partij van Paddy Ashdown voor een dilemma stellen: óf trouw blijven aan haar immer beleden voorkeur voor gemeenschappelijke sociale voorwaarden in de hele EG of de kans grijpen van de eerste doorbraak naar een eerlijker kiesstelsel.

De berekening is dat er maar elf afvallige Tories nodig zijn om het Labour-amendement aangenomen te krijgen. Lord Tebbitt, algemeen gezien als de spreekbuis voor oud-premier Margaret Thatcher, heeft vanmorgen een dringend beroep op de sceptici gedaan met Labour mee te stemmen.

“Ik zou zelf bereid zijn te stemmen voor een motie die zegt dat de maan van kaas is, als we daarmee het Verdrag van Maastricht van tafel krijgen”, zei de voormalige partijleider. “Laten we de kans creëren om opnieuw te onderhandelen, dit keer over een Europa zónder een centrale bureaucratie in Brussel en zonder economische, politieke en monetaire unie.”

Sommige Eurosceptici onder de Tories manen echter tot voorzichtigheid, omdat de juridische interpretaties over de gevolgen van een gedwongen wijziging in het Verdrag van Maastricht uiteenlopen. Labour zegt dat aannemen van het amendement in het Lagerhuis betekent dat het verdrag ongewijzigd kan blijven en dat er alleen een juridische formulering hoeft te worden bedacht om de exclusieve opt out van de Britten te veranderen in een opt in. Maar de regering gelooft dat in een dergelijk geval de regeringsleiders en staatshoofden van de Twaalf opnieuw bijeen zouden moeten komen teneinde te onderhandelen over veranderingen in het verdrag. De herziene tekst zou dan opnieuw in alle twaalf lidstaten geratificeerd moeten worden. De opstandige Conservatieven in Majors achterban willen in geen geval het risico lopen dat ze "Maastricht' versterken in een poging het geheel te torpederen.