Oplossing nabij van Pools-Duits asielprobleem

BONN, 10 FEBR. De Poolse regering is bereid asielzoekers die via haar grondgebied naar Duitsland zijn gegaan maar daar niet zijn erkend, terug te nemen als de komende wijziging van de Duitse asielwetgeving van kracht wordt.

Maar zij wil dat niet laten gelden voor de circa 30.000 zogenoemde “oude gevallen” die nu in de Bondsrepubliek nog op afhandeling van hun aanvraag wachten. Die beschouwt zij namelijk als “een intern Duits probleem”.

Met dit meningsverschil hebben de Poolse en Duitse staatssecretarissen van binnenlandse zaken, Zimowski en Vöcking, gisteren een tweede, tweedaags, overleg in Bonn beëindigd. Zij zeiden te verwachten dat Bonn en Warschau vóór 1 april alsnog tot overeenstemming zullen komen.

De staatssecretarissen waren het erover eens dat er een veel bredere regeling moet komen, waarin meer wordt gedaan tegen de oorzaken van de aanzwellende vluchtelingentrek uit Oost-Europa, en waarbij ook Roemenië, Tsjechië, Slowakije, Hongarije, Bulgarije en Oostenrijk partij moeten zijn. De Tsjechische regering heeft de afgelopen weken al duidelijk gemaakt dat Bonn financieel behoorlijk over de brug moet komen voor zij met zo'n bilateraal akkoord instemt.

Juist gisteren zijn de Duitse coalitiepartijen en de SPD het erover eens geworden dat deze landen op de lijst van “vervolgingsvrije” landen komen wier inwoners geen aanspraak op asiel in Duitsland kunnen maken. Volgens het afgesproken nieuwe Duitse asielrecht worden ook geen aanvragen meer aanvaard van mensen die in zulke vervolgingsvrije landen al eerder gelegenheid hadden om een asielaanvraag te doen.

De SPD stelt wèl als voorwaarde dat met deze landen bilaterale akkoorden over het terugnemen van afgewezen asielzoekers klaar moeten zijn voor zij akkoord gaat met de afgesproken nieuwe wetgeving. In de linkervleugel van die partij bestaan grote bezwaren tegen wat wordt gezien als de aanleg van een "cordon sanitaire' op asielgebied in Duitslands arme oostelijke en zuidoostelijke buurstaten. De Poolse minister voor Europese zaken, Bielecki, heeft Duitsland ook dat verwijt gemaakt: “Polen wil niet gaan behoren tot een speciale gordel voor vluchtelingen, alleen om de Duitsers van hun problemen te bevrijden”, zei hij voor de Poolse radio.

De SPD heeft wegens, wat heette, haar "labiele' interne meerderheid, om een maand uitstel gevraagd van het eerste Bondsdagdebat over die nieuwe wetgeving. Voldoende steun van de oppositie is noodzakelijk wegens de vereiste parlementaire meerderheid van tweederde voor grondwetswijziging. Van dat vereiste zijn Poolse onderhandelaars goed op de hoogte, wat hun positie sterk maakt, heette het gisteren in Bonn.

Polen erkent dat het zich al in maart 1991, in een verdrag met de zogenoemde Schengen-partners (Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje en de Benelux), in feite al heeft verplicht om door die landen uitgewezen asielzoekers die via Polen kwamen terug te nemen. Maar in de praktijk van het tot nu toe geldende Duitse asielrecht kwam daarvan weinig terecht, in Polen werd veelal oogluikend toegestaan dat uitgewezen asielzoekers (weer) illegaal naar de Bondsrepubliek terugkeerden.

In Polen worden asielzoekers die in Duitsland zijn afgewezen nauwelijks geregistreerd, terwijl het land maar een opvangcapaciteit voor circa 200 van zulke gevallen heeft.