Leeuwarden; Trieste wijk in Leeuwarden wordt vrouwvriendelijk; Vrouwelijke ingenieurs ingehuurd voor de plannen

Binnenkort is er een wijk waar vrouwen willen wonen. De Leeuwarder buurt Heechterp wordt als eerste in Nederland omgebouwd tot een "vrouwvriendelijke' wijk. Bewoonsters mogen meebeslissen over de inrichting.

LEEUWARDEN, 10 FEBR. Cemile Keskin woont acht jaar in Heechterp, eerst op een flat, nu in een ééngezinswoning. “Ik schaamde me er in het begin voor dat ik in Heechterp woonde. Ik vond de wijk smerig en a-sociaal.” Maar in de loop der jaren is de wijk opgeknapt. Tien jaar geleden zijn de meeste woningen gerenoveerd. Keskin zou nog wel meer lantaarns willen “en minder hoge struiken zodat kinderen en vrouwen zich veiliger voelen. Een winkelcentrum met een supermarkt, een drogisterij, een slager en een kledingwinkel zou de wijk heel wat aantrekkelijker maken.” De wijk zou een gezelliger aanblik kunnen krijgen door wat meer kleuren te gebruiken, vindt ze, en door hier en daar een bankje te plaatsen. Ook een "leuke speeltuin' staat op haar verlanglijstje.

Keskin is een van de vrouwen die in de werkgroep "Vrouwvriendelijk Heechterp' zit. Heechterp, aan de oostkant van het centrum van Leeuwarden, wordt vanaf april getransformeerd en voor 3,5 miljoen "vrouwvriendelijk' gemaakt. De wijk is ongeveer 30 jaar oud en bestaat uit acht identieke "stempels', van drie blokken portiekflats en drie rijtjes ééngezinswoningen, rondom een speelveld. De kern van de wijk bestaat uit een wijkcentrum, een openbare bibliotheek en enkele winkels, die onder maisonnettes liggen. Er wonen ongeveer 2.150 mensen, onder wie relatief veel studenten (de flats zijn goedkoop met huren tussen de 350 en 450 gulden) en "starters' op de woningmarkt: alleenstaanden of stellen die voor het eerst zelfstandig gaan wonen, maar ook snel weer vertrekken. Verder wonen er mensen die zijn blijven hangen en voor wie de voordelen van de wijk (lage huren, veel groen, op 10 minuten afstand van het centrum, ruime gerenoveerde flats) nog steeds opwegen tegen de nadelen.

Bijvoorbeeld dat Heechterp een saaie, eentonige wijk is met weinig voorzieningen en veel leegstand. Inbraken, drugoverlast, vervuiling en vandalisme bezorgden de wijk in het midden van de jaren tachtig een slechte naam. Door criminaliteitsprojecten is het aantal misdrijven en diefstallen weliswaar drastisch gedaald. Maar het is nog altijd een trieste buurt. Het winkelcentrum, waar dertien jaar geleden nog twee supermarkten zaten, kleine middenstand en een postkantoor, is ten dele dichtgetimmerd en biedt een troosteloze aanblik.

Dat alles moet straks veranderen. En wel op een vrouwvriendelijke manier, besloot de gemeente om aldus haar emancipatiebeleid ook in de ruimtelijke ordening gestalte te geven. Wethouder A. Timmermans: “De stedenbouw is altijd een mannenzaak geweest. Het leek ons aardig om ook eens een wijk door vrouwen te laten bouwen. Heechterp werd bovendien in het kader van de sociale vernieuwing al aangepakt, zodat we twee dingen konden combineren.”

Een bureau van vrouwelijke ingenieurs uit Arnhem werd ingehuurd om plannen te maken. Een project-groep, bestaande uit vertegenwoordigers van de gemeente, de woningbouwvereniging en de huurdersvereniging, werkt gezamenlijk aan het project. De ideeën om de wijk in te richten worden getoetst aan criteria die zijn opgesteld aan de hand van wensen die vrouwen op een inspraakavond vorig jaar december kenbaar maakten.

Voldoende voorzieningen, (zoals een supermarkt, winkels, kinderopvang, apotheek), veilige en overzichtelijke routes, meer verlichting en een aantrekkelijker uiterlijk scoorden hoog. Conny van den Hoek van het Emancipatiebureau Friesland onderstreept het belang van inspraak van vrouwen. Vrouwen denken praktischer, meent zij. Als voorbeeld noemt ze de bushalte die sinds kort aan de ventweg van een drukke doorgaande weg staat. “Er is duidelijk niet over nagedacht hoe vervelend het is wanneer je als vrouw of man met een wandelwagentje die weg moet oversteken.”

Eventueel nieuw te bouwen woningen zullen een flexibeler indeling krijgen. “Een woning kan drie grote kamers krijgen, zodat je er ook met drie volwassenen kunt wonen. En nieuw te bouwen woningen zullen niet, zoals nu bij de flats, met de keuken, de achterkant dus naar de straatkant staan. Dat geeft voetgangers 's avonds een unheimlich gevoel, omdat ze tegen donkere blokken aankijken.” Een aantrekkelijker woonomgeving zal er toe bijdragen, zo is de verwachting, dat mensen ook meer activiteiten in hun wijk ondernemen. Volgende maand kunnen de vrouwen hun zegje doen op een tweede inspraakavond. In april kan worden begonnen met de vrouwvriendelijke aanpassingen. In Heechterp moet het dan niet alleen prettig wonen zijn voor vrouwen, maar ook voor mannen. Projectcoördinator Anita Ykema van de gemeente Leeuwarden: “Als een wijk prettig is voor vrouwen, is die ook prettig voor mannen. Het traditionele rollenpatroon verandert. Mannen nemen steeds meer zorgtaken op zich. Voor hen is het dan ook gunstig dat er een supermarkt in de buurt is.”