Vrolijke huisman verbijt zijn pijn

Een opgewekte lezer uit Maastricht belde met een bekentenis. “Door vererving bezitten mijn vrouw en ik al een paar jaar een aandelenportefeuille van anderhalf miljoen.

De schepper van dit kunstwerk heeft altijd kwaliteit gekocht en de familie voorgehouden zelf te beheren en niet te vertrouwen op banken en commissionairs. Mijn vrouw werkt en verdient zoveel dat ik, mede om andere redenen, de rol van huisman speel. Ideaal. De familie ziet nu in mij ook een kundig beheerder, een man om de traditie - beleggen zonder hulp van buitenstaanders - voort te zetten. De kinderen leer ik voor zichzelf zorgen, moederlijke gevoelens ken ik niet, maar dat lukt niet met die aandelen. En ben ik even kundig als wijlen mijn voorganger? Daar zit de pijn, die ik niemand laat merken. Natuurlijk ben ik weleens stiekem bij de bank langs gegaan, maar daar kom ik niet veel verder. Wat moet ik doen?''

Deze manager van familiekapitaal, die al gebruik maakt van al de fiscale regelingen en vrijstellingen die er zijn, piekert over de koerswinst (op papier) op de aandelen. Hij denkt dat de beurs op een hoogtepunt staat en wil nu een paar van de zes verschillende fondsen verkopen om zo koerswinst om te zetten in contant geld, dat naar een deposito gaat. De rente daarop wordt belast met 60 procent. Daar voelt hij eigenlijk niets voor. Liever een stategie met onbelaste resultaten. Wat zou je nu kunnen bedenken met 1.000 aandelen Unilever en opties?

Wie zich daar in wil verdiepen kan sinds kort gebruik maken van het beknopte gratis Fondseninformatieboekje 1992 van de Optiebeurs met kerngegevens van alle aandelen- en vier indexfondsen. Het handige gidsje meldt voor Unilever over 1992 dit: handelssymbool: UNI kernactivitieit: voedings- en wasmiddelen, toiletartikelen en chemische producten dividend: 4,08 op 7 mei + 1,48 op 9 november k/w verhouding: 14 (koers ultimo 1992) beweeglijkheid: 13 % over voorgaande 6 maanden, 13,2 % over voorgaande 12 maanden omzet effecten: 279.991 stuks gemiddeld per dag omzet opties: 1669 contracten gemiddeld per dag bekende belangen: ING 2 % (Wet Melding Zeggenschap) hoogste koers: 197,20 gulden laagste koers: 175,40 gulden slotkoersen dag: in aparte grafiek Unilever is een rustig fonds blijkt uit de volatility van 13 procent. Alleen Koninklijke Olie zit er met 12,5 nog onder. DAF zit, ter vergelijking, op 84,4. Stabiele aandelen noteren bijna altijd lage optiekoersen, omdat kopers niet veel willen betalen voor een fonds dat niet beweegt. De koers bewoog vorig jaar tussen de 175,40 en 197,20 en staat nu met 196,50 nog rond die top. Wat wil dat zeggen?

Wanneer de koers 10 procent daalt, tot de laagste stand, doen die 1000 Uni's van de Maastrichtse familie 21 duizend gulden minder. Geen ramp, omdat het hier gaat om een generatie-lange termijn belegging. Maar de nieuwe baas wil onbelast profiteren van koersbewegingen, niet passief toezien en liever de stukken behouden. Dat kan door call-opties af te geven (schrijven) op de aandelen. Een strategie met een vooraf te berekenen risico en rendement. Desondanks schrikken beleggers er voor terug. Waarom?

In dit geval moet je kiezen: op hoeveel aandelen schrijf ik, voor hoe lang, welke uitoefenprijs, koop ik er puts bij voor extra dekking en wil ik de stukken verkopen wanneer ze worden opgevraagd. Vijf beslissingen die je een voor een moet nemen.

Deze beheerder heeft tijd en zin (en schoonfamilie achter zijn vodden!) om zich in de materie te verdiepen en kan een positie dus tussentijds bijstellen als een verwachting niet uitkomt en de Uni's dreigen te worden opgevraagd. Vandaar deze opzet als voorbeeld uit de vele strategieën.

Schrijf op 400 aandelen 4 calls oktober 1994 uitoefenprijs 150 gulden voor 5.400 gulden per contract. Dat levert 4 maal 5.400 is 21.600 gulden op, misschien de gedwongen verkoop van de 400 stukken op 150 gulden en afstand van toekomstige koerswinsten.

Koop tevens 10 put-opties oktober 1997 uitoefenprijs 185 voor 10 maal 1060 is 10.600 gulden. Daarmee kunnen alle 1000 Uni's tot de afloopdatum in 1997 voor 185 gulden worden verkocht, ongeacht de diepte van een koersdaling. Een eventueel verlies van 22,10 (196,50 min 185,00 plus 10,60) per aandeel; totaal 22.100 gulden. Dat wordt bijna gecompenseerd door de ontvangen 21.600 gulden. De niet-beschreven 600 aandelen profiteren van koersstijgingen.

Schrijf ter oefening op enkele honderden stukken kortlopende calls als de april of juli 200 die dit jaar aflopen. Zo werkt een vlijtig huisman in stilte aan zijn reputatie en trots.