Tsjechen en Slowaken krijgen hun eigen Kroon

PRAAG, 8 FEBR. De overgang van de federale Tsjechoslowaakse kroon naar de Tsjechische is een feit. Vanaf middernacht kan in Tsjechië alleen nog met de oude federale bankbiljetten van 100, 500 en 1000 kronen betaald worden als die met een klein rechthoekig Tsjechisch zegeltje beplakt zijn. De oude bankbiljetten van 10, 20 en 50 kronen (tien kronen is ongeveer 64 cent waard) zijn niet gezegeld en zullen in de komende maanden worden vervangen. Bovendien is een nieuw, exclusief Tsjechisch, bankbiljet van 200 kronen in omloop gebracht, uitgegeven door de Tsjechische staatsbank.

In Praag is de operatie vlekkeloos verlopen. Hoewel de postkantoren en de filialen van de staatsspaarbanken het afgelopen weekeinde geopend waren om het publiek de gelegenheid te geven om zijn oude bankbiljetten voor gezegelde te wisselen was er van drukte totaal geen sprake: de meeste Tsjechen, gedisciplineerd als ze zijn, hadden donderdag en vrijdag al hun grotere coupures - met een maximum van 4000 kronen per persoon - omgewisseld voor gezegelde of nieuwe bankbiljetten. Voordat ze dat konden doen moesten ze zich melden bij een tafel waar ze een stempel in hun identiteitsbewijs kregen, dit om te voorkomen dat mensen meer dan één keer wisselden.

Op die wijze had het wisselen ook het karakter van een geldzuivering: Tsjechen met onverklaarbaar veel kronen op zak waren gedwongen die naar een bank te brengen voordat ze ze in gemerkte biljetten kunnen opnemen. Maar de bonafide wisselaar moet de overtuiging hebben gekregen dat het hier om een weldoordachte, goedgeorganiseerde operatie ging: bij de gebouwen waar gewisseld kon worden bewaakten militairen de uitgangen, terwijl binnen personeel van een particuliere veiligheidsdienst ervoor zorgde dat iedereen op de juiste plaats terecht kwam. En net als bij verkiezingen werden degenen die de deur niet uit kunnen of mogen - patiënten in ziekenhuizen, gevangenen - ter plaatse bediend.

Alleen aan buitenlanders was niet zo erg gedacht. Zelfs in het hoofdpostkantoor van Praag waren geen aanwijzingen in een andere taal dan het Tsjechisch te vinden, waardoor sommige vreemdelingen verdwaasd rondliepen met kronen waarvan ze hadden gehoord dat die met ingang van vandaag niets meer waard zouden zijn. Zo dramatisch is het echter niet: bij de handelsbanken of in hotels kunnen vanaf vandaag oude kronen eenvoudig geruild worden voor nieuwe, als de herkomst ervan (het wisselbewijs) maar getoond kan worden.

Dat het wisselen alleen betrekking had op biljetten van 100, 500 en 1000 kronen had overigens tot gevolg dat in de loop van vorige week in de winkels een enorm tekort was ontstaan aan biljetten van 10, 20 en 50 kronen. Veel mensen wisselden de grotere biljetten voor biljetten van vijftig - die hun waarde immers behouden zonder zegeltje - en anderen hielden het kleinere geld vast om het weekeinde mee door te komen. Maar tot meer dan kortstondig ongerief heeft dat niet geleid.

Anders was het in Slowakije. Doordat de muntwisseling daar niet zo uitgebreid door de media is begeleid als in Tsjechië hebben duizenden Slowaken de afgelopen dagen urenlang in de rij gestaan voor postkantoren en banken. Bij de Slowaken is de achterdocht tegen het wisselen veel groter dan in Tsjechië omdat men, niet ten onrechte, vreest dat de Slowaakse kroon straks veel minder waard zal zijn dan de Tsjechische. En hoewel de Slowaakse premier, Vladimr Meciar, dit weekeinde opnieuw verzekerde dat de waarde van de Slowaakse kroon gelijk zal blijven aan die van de Tsjechische, menen veel financiële experts dat het voor de financiële situatie van het land alleen maar beter zou zijn als de nieuwe munt devalueert in vergelijking met de Tsjechische, zodat de Slowaakse industrie haar produkten gemakkelijker kan exporteren.