Illegale oppas nieuwste taboe in VS

WASHINGTON, 8 FEBR. De Amerikaanse minister van handel, Ron Brown, heeft voor de televisie opgebiecht dat hij nooit sociale lasten voor zijn werkster heeft betaald. Dit is een ernstige zaak, omdat het niet betalen van lasten over huishoudelijk personeel de nieuwste smet op het blazoen is waarop benoemingen in Washington kunnen afketsen. Eerder moesten twee vrouwen om verwante feiten afzien van het ministerschap, en de woedende reacties op Browns bekentenis kwamen dan ook onmiddellijk.

Een kandidate voor de post van justitie moest zich vlak na Clintons inauguratie terugtrekken omdat ze een illegale kinderoppas had gehad voor wie ze geen sociale lasten had betaald. Een tweede kandidate, rechter Kimba Wood, moest ook de aftocht blazen omdat ze een illegale kinderoppas had aangenomen, voor wie ze wel alle sociale lasten had betaald. Wood had in feite niets illegaals gedaan, omdat het indertijd niet verboden was om illegalen aan te nemen. Maar ze had de schijn tegen.

Clinton valt nu in zijn eigen puriteinse zwaard. Vrouwenorganisaties beschuldigen hem ervan dat hij met twee maten meet. “De jongens worden anders behandeld dan de meisjes”, commentariëerde een vrouw op de televisie. De National Organization for Women trommelt al haar leden op om het Witte Huis aan te schrijven of te bellen met de eis dat alle mannelijke kabinetsleden achteraf worden ondervraagd over de nationaliteits- en belastingstatus van hun oppas of huishoudelijke hulp. Brown zei na zijn openbare bekentenis dat hij er nooit naar was gevraagd tijdens hoorzittingen in het Congres over zijn benoeming. De eerste kandidate voor justitie, Zoë Baird, had de kwestie van haar oppas zelf te berde gebracht.

Clinton blijkt met zijn zuiverheidsstreven niet iedereen te kunnen behagen. Brown, die al in zijn functie is bevestigd, zal hij moeten aanhouden. Het afgelopen weekeinde kreeg hij nieuwe aanvallen van het nerveuze radio-talkshowcircuit te verduren over Nannygate. De onrust is ook een symptoom van de moreel hypergevoelige staat waarin het land in deze hervormingsfase verkeert. “We hebben telkens nieuwe dingen die mensen in deze stad diskwalificeren. Dit jaar is dit het, volgend jaar kan het iets anders zijn”, zei de Republikeinse leider in de Senaat, Robert Dole, gisteren voor de televisie. In de jaren vijftig werden kandidaten verworpen omdat ze als student lid waren geweest van een socialistische sociëteit. Het roken van marihuana is niet langer geheel taboe, een slippertje wordt ook weer verdragen. Maar ook een derde kandidaat voor justitie, advocaat Charles Ruff, heeft zich teruggetrokken omdat hij voor zijn hulp in de huishouding geen sociale lasten had betaald.

De Amerikaanse belastingwetgeving is zeer strikt. Wie een babysit meer dan vijftig dollar per kwartaal betaalt - de tegenwaarde van ruim twee avondjes uit - is al sociale lasten en een werkloosheidsverzekeringbijdrage verschuldigd. Bij elkaar zijn dat al gauw drie tot vier formulieren per kwartaal. Als daar nog tuinhulp, werkster en kinderoppas bij zouden komen, wordt het een hele papiermassa. Al gauw ontstaat er dan een verhitte correspondentie met de belastingdienst, die een dergelijke strikte naleving niet gewend is.

Maar nu blijkt dat een zittende minister de wet heeft overtreden, terwijl kandidate Wood op zich geheel legaal had gehandeld. Ze had slechts de schijn tegen haar. Woedende luisteraars en televisiekijkers zouden het onderscheid tussen haar positie en die van de eerder afgewezen kandidate niet kunnen maken, meenden politieke adviseurs in het Witte Huis. “We hebben in dit land te maken met een crisis in kinderzorg en met een stroom van illegale immigranten”, zei vice-president Gore gisteren. “Dit is iets waar miljoenen mensen in de Verenigde Staten mee worstelen. Het is goed voor ons om als land in het reine te komen met de ethische normen die in dit soort situaties gelden.”

Toch gaf bij Clinton niet de oppas de doorslag bij de afwijzing van Wood maar het feit dat zij er niet zelf mee op de proppen was gekomen. Clinton was daar woedend over. De juristen van het Witte Huis kwamen er pas achter toen ze haar financiële stukken doornamen. “De communicatie moet zodanig zijn dat de president zich er comfortabel bij voelt”, zei Gore. “Je kunt het belang daarvan niet minimaliseren, zeker als je met iemand praat met wie je geen werkrelatie in het verleden hebt gehad.”

Wood had ook weinig steun in de Senaat, omdat het haar ontbrak aan ervaring in management en in wetsafdwinging. Het was Hillary Clintons vurige wens om een vrouw te vinden voor justitie, ook na de mislukking bij de eerste kandidaat. Daarmee werd een politiek risico ingebouwd. Omdat vrouwen pas laat doorbraken tot de hogere rangen in de justitiële sector is het moeilijker om vrouwen met brede politieke ervaring te vinden dan mannen. Clinton zoekt nu ook onder mannelijke kandidaten en kan bij elke nieuwe voordracht op scherpe kritiek rekenen.