Hoeveel en waarvoor?

EEN BABYLONISCHE spraakverwarring voltrok zich dit weekeinde in München.

Daar waren de defensiespecialisten van het Westen bijeen, maar bij gebrek aan een leidende gedachte over kwesties van strategie degenereerde de anders zo nieuwswaardige Wehrkundetagung in een kakofonie van opinies. Zowel over middelen voor als doel van een gezamenlijke militaire inspanning lopen de meningen uiteen, en de crisis in het voormalige Joegoslavië houdt de geesten eerder verdeeld dan ze tot eenheid te dwingen. Met als merkwaardig gevolg dat bij het maken van plannen voor crisisbeheersing juist die actuele crisis buiten haakjes wordt geplaatst.

Het algemene onvermogen prioriteiten te stellen leidt tot merkwaardige tegenstrijdigheden. Terwijl de Duitse regering ingrijpende verdere kortingen aankondigt op de Bundeswehr verzoekt de kanselier de Amerikanen op bewogen wijze hun strijdkrachten in Europa toch niet al te zeer te verminderen. Diezelfde kanselier verzekert de bondgenoten dat Duitsland zich opmaakt om, afgezien van het vroegere Joegoslavië, zijn internationale verplichtingen ook in de ruimste militaire zin na te komen. Maar dat zijn regering daarover verdeeld is en dat de oppositie, wier steun noodzakelijk is, er al helemaal niet van wil horen, schijnt voor een moment van geen belang.

Op een ander toneel is de secretaris-generaal van de NAVO te horen. Terwijl althans het Verenigd Europa en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties pleiten voor voortzetting van de interventie met blauwhelmen in ex-Joegoslavië, wijst deze functionaris op de noodzaak de Atlantische organisatie gereed te houden voor een militair ingrijpen met harde hand. Waarschijnlijk is het hem er vooral om begonnen de NAVO in de publiciteit te houden, maar de indruk zou kunnen worden gewekt dat het hoofdkwartier over oplossingen beschikt die de meerderheid van de lidstaten nog zijn ontgaan.

VOORLOPIG WORDT de belangrijkste les van de Joegoslavische crisis over het hoofd gezien. De beschikbare middelen en de bedachte strategie zijn van beperkte betekenis als de politieke wil er niet is om te handelen. En die politieke wil wordt weer bepaald door de uitkomst van de analyse van de risico's en gevaren in een bepaalde situatie. De plannenmakers zouden zich op dat laatste moeten concentreren, zodat de voorwaarden waaronder militair optreden zou worden overwogen duidelijk worden en de voorbereidingen daardoor enige relatie krijgen tot een mogelijke werkelijkheid. Wat voor zin heeft het, anders gezegd, snel inzetbare luchtmobiele brigades op te richten zolang niemand zich er een praktische voorstelling van kan maken wanneer en onder welke omstandigheden dergelijke eenheden worden ingezet?

WAT ex-Joegoslavië zelf betreft lijkt het niet langer uitgesloten dat ook de Amerikaanse regering zich tot een beleid van meer van hetzelfde zal bekeren. De uitkomst van Clintons interne beraad zou zo komen te vallen binnen de opties die eerder werden genoemd, en de duidelijkheid die de president als kandidaat aangekondigde zou nog even op zich laten wachten. Met bondgenoten die zo weifelen als de Europese is er voor het tegenwoordige Amerika in een crisis als deze ook nauwelijks een alternatief.