Gemser is "het gepruts van de BCK' beu

BERLIJN, 8 JAN. Zelfs het achterhoedegevecht kon de Nederlandse vrouwenschaatsploeg niet in haar voordeel beslissen op het wereldkampioenschap allround, dat de voorspelbare triomf opleverde voor Gunda Niemann. In de anonieme strijd om drie startplaatsen ging Henk Gemser ten onder met zijn pupillen. Voor het eerst sinds 1965, toen Carry Geijssen en Stien Kaiser de eer moesten redden, mag Nederland volgend jaar met slechts twee deelneemsters uitkomen op het WK. Dat moet een hard gelag zijn voor Gemser, de coach die bij de mannen gewend was mee te doen om de wereldtitel en olympisch goud.

Misschien dat hij in Berlijn daarom diverse keren ongemeen fel uithaalde naar de Begeleidings Commissie Kernploegen die verantwoordelijk is voor de samenstelling van de schaatsequipes op de grote toernooien. Gemser speelde met vuur en riskeerde een breuk met de bond die hem eigenlijk hard nodig heeft om het vrouwenschaatsen weer aanzien te geven.

“Ik heb geen zin meer in het gepruts van de BCK”, liet hij zaterdag al weten. “De aansluiting met de top is niet eens in zicht. Junior Barbara de Loor had hier moeten deelnemen en was na drie afstanden de beste Nederlandse geweest. Met haar hadden we dat derde startbewijs veilig kunnen stellen. Met het afvaardigen van Tina Huisman heeft de BCK de situatie onderschat. Ik ben er terdege van bewust geweest dat dit kon gebeuren. Meer dan de BCK. Door de WK jeugd voorrang te geven is er een beleid gevoerd dat absoluut niet kan.” En vervolgens een kat richting Jong Oranje-coach Leen Pfrommer: “Hij zal zich moeten gaan realiseren waar collegialiteit begint en eindigt.”

Gemser was pisnijdig. Figureren in de schaatssport kende hij tot nog toe niet. Met het gevecht om het derde startbewijs begaf Gemser zich op vreemd terrein. Ingrid van der Voort moest op de 1500 meter zorgen dat Nederland in het tussenklassement twee rijdsters bij de beste twintig hield. Door de ingewikkelde situatie - de Japanse Miki Ogasawara had zich op de drie kilometer al had geplaatst voor de afsluitende vijfduizend meter - moest Van der Voort in dit geval op de negentiende plek uitkomen. De boekhouding van Gemser zat goed in elkaar, maar zijn pupil kwam enkele tienden van seconden te kort en bleef daardoor steken op de twintigste plaats. Omdat ze in het belang van de schaatsnatie alles had gegeven kreeg ze van Gemser twee kussen op de wang. Maar inwendig kookte de Friese coach op dat moment van woede.

Van der Voort kon hij niets verwijten. De Begeleidings Commissie Kernploegen had hem opgezadeld met een ploeg waarmee hij in feite geen kant op kon. Met op de achtergrond de vrolijke klanken van een jazz-orkest analyseerde Gemser in de hal van het Sportforum geduldig wat er zich tijdens en na het Europese kampioenschap in Heereenveen heeft afgespeeld. Van der Loor, het grootste allroundtalent van dit moment, kon zogenaamd niet naar het WK om studieredenen. Gemsers tweede keus Tonny de Jong moest zich afgelopen weekeinde op het NK-junioren kwalificeren voor het WK-junioren. “Dat De Loor niet meekon omdat ze vorige week tentamens moest doen is allemaal flauwekul”, aldus Gemser. “Van der Voort heeft in de aanloop naar het WK ook moeten werken omdat ze anders haar baan verloor. Toen ik Barbara in Heerenveen vroeg mee te gaan naar Berlijn, schudde ze slechts haar hoofd. Dat was voor mij geen overtuigend nee.” Het lijkt er dan ook op of De Loor door haar ouders, kernploegcoach Leen Pfrommer en de BCK onder druk is gezet bij het nemen van haar beslissing.

Ten aanzien van Tonny de Jong stelde Gemser voor haar direct aan te wijzen voor het wereldkampioenschap junioren in Baselga. Dan kon ze dit weekeinde het NK in Heerenveen overslaan. Jan Augustinus, het enige in Berlijn aanwezige BCK-lid, verdedigde de beslissing van de commissie door te stellen dat de overige deelnemers op het NK junioren dan onrecht zou zijn aangedaan. “De selectieprocedure voor het WK-junioren moest worden gerespecteerd. Wij dachten met Tina Huisman in Berlijn geen startplaats te verliezen. De Jong wilde bovendien graag het WK-junioren rijden. Ze is eerstejaars junior. Met haar was het hier echt niet beter gegaan.”

Augustinus vermoedt dat Gemsers felle kritiek voortkomt uit teleurstelling. “Toen Henk in oktober net was aangesteld riep hij: "We gaan dit seizoen voor goud'. Hij heeft het niveau van het Nederlandse vrouwenschaatsen overschat.” Daarbij kan Augustinus zich niet aan de indruk onttrekken dat Gemser solliciteert naar ontslag om van het ondankbare baantje af te komen. De coach spreekt dit echter met klem tegen. “Het is juist een uitdaging om met niets te beginnen en wat op te bouwen. Maar dan heb je wel alle medewerking nodig. De BCK moet het als een voorrecht zien dat ik hier aan het werk ben.”

Het steekspel rondom de vrouwenschaatsploeg zet zich de komende weken ongetwijfeld voort in een vergaderruimte. Woensdag zal in een bijenkomst van de BCK het gedrag van Gemser ter sprake komen. Voorzitter Ard Schenk heeft zich verbaasd over zijn uitlatingen. Er liggen ook nogal wat programmatische problemen. Voor volgend seizoen is het WK vrouwen allround even snel tussen het WK sprint en de Olympische Winterspelen gefrommeld. Carla Zijlstra liet gisteren al doorschemeren dat er naar dit toernooi, nota bene in het Amerikaanse Butte, maar een echte allroundgroep moet worden afgevaardigd, zonder de olympische specialisten. Waar die vandaan moeten komen met het huidige potentieel zei ze er niet bij. Al gaat het natuurlijk om slechts twee rijdsters.

Gemser wil de kernploeg vrouwen voor het hele seizoen opsplitsen. Waarschijnlijk stuit dit bij de BCK niet op verzet. Het is echter wel in het belang van de toekomst voor het vrouwenschaatsen dat Nederland zo snel mogelijk weer drie startbewijzen op het WK verdient. Anders sterft deze tak, die toch al kritisch wordt gevolgd door het KNSB-bestuur, een langzame dood.

punten 500 m3000 m 1500 m 5000 m

1. Niemann (Dui) 172.441 41,80(6) 4.23,15(1) 2.06,60(1) 7.25,83(1)

2. Hunyady (Oos) 174.113 41,31(3) 4.26,59(3) 2.06,67(2) 7.41,49(4)

3. Warnicke (Dui) 174.911 42,82(16) 4.23,64(2) 2.08,41(3) 7.33,48(3)

4. Hashimoto (Jap)176.855 42,02(7) 4.33,57(11) 2.08,94(4) 7.42,60(5)

5. Uehara (Jap) 178.313 42,58(12) 4.31,11(6) 2.10,79(8) 7.49,52(7)

6. Dascalu (Roe) 178.325 41,70(5) 4.32,69(9) 2.11,19(9) 7.54,47(9)

7. Zijlstra (Ned) 178.524 44,09(25) 4.30,56(5) 2.12,31(16) 7.32,38(2)

8. Belci (Ita) 179.044 43,91(23) 4.29,68(4) 2.11,45(11) 7.43,72(6)

9. Pechstein (Dui)179.439 42,89(19) 4.32,60(8) 2.12,40(17) 7.49,83(8)

10. Prokasjeva(Kaz)181.357 44,07(24) 4.33,10(10) 2.12,83(21) 7.54,95(10)

11. Ogasawara (Jap)181.553 44,72(29) 4.31,40(7) 2.12,15(15) 7.55,50(11)

12. Ye (Chi) 183.824 40,41(1) 4.43,63(27) 2.10,76(7) 8.45,57(12)

21. v.d. Voort(Ned)133.994 43,43(21) 4.37,63(21) 2.12,88(22)

24. Huisman (Ned) 135.311 44,29(27) 4.36,45(16) 2.14,84 (29)