Weekoverzicht

De Duitse Bundesbank kondigde deze week de lang verwachte verlaging van de belangrijkste rentetarieven aan: donderdag werd de Lombard-rente met 0,5 procent verlaagd naar 9 procent. Het disconto ging met een kwart procent omlaag tot 8,0 procent. De beslissing viel na een week van grote onrust aan het valutafront en toenemende internationale druk op de Duitse monetaire autoriteiten om via een renteverlaging meer lucht te geven aan enkele zwaar onder vuur genomen valuta's.

De commotie begon met de devaluatie van het Ierse punt, die de maandenlange strijd tegen speculanten moest opgeven. De Ierse regering toonde zich verbitterd nadat de waarde van de munt tien procent was verlaagd en klaagde over het uitblijven van hulp van de EG-partners. Ook de Deense kroon had een zware week. Vijf Europese centrale banken moesten massaal en herhaaldelijk ingegrijpen op de valutamarkten om de munt te steunen. Het Britse pond raakte halverwege de week in een vrije val, die slechts kon worden gestuit door de uitspraak van minister Lamont (financiën) dat hij verhoging van de Britse rente niet uitsluit en door de Duitse renteverlaging. Vorige week werd de Britse rente verlaagd van 7 naar 6 procent.

De centrale bank van Japan verlaagde het disconto met 0,75 procent tot 2,5 procent om de economie een impuls te geven. Ook in Italië gebeurde dat: het disconto werd met een half procent verlaagd tot 11,5 procent. Dalende inflatie en lagere marktrente maakten die stap mogelijk, aldus de Italiaanse centrale bank.

De economische toekomst van de EG is zorgwekkend. Door de geringe groei die is voorspeld voor dit jaar (0,75 procent) zal het voor de meeste EG-lidstaten steeds moeilijker worden te voldoen aan de criteria die worden gesteld aan toetreding tot de Europese Monetaire Unie (EMU). Afnemende groei leidt tot problemen met de begroting. Het tekort op de begroting mag volgens de afspraken die zijn gemaakt over de EMU niet groter zijn dan 3 procent. Op dit moment voldoen alleen Frankrijk en Luxemburg aan alle voorwaarden.

Een andere tegenslag voor de EG deze week was de aankondiging van de Amerikaanse regering dat Europese bedrijven zullen worden uitgesloten van federale overheidscontracten op het gebied van energie en telecommunicatie. Vorige week legden de VS forse anti-dumpingheffingen op aan staalbedrijven. Volgens de Amerikaanse handelsvertgenwoordiger Mickey Kantor gaat het om een reactie op een EG-richtlijn voor overheidscontracten in dezelfde sectoren, die Europese bedrijven bevoordeelt.

De Amerikaanse regering overweegt 31 miljard dollar uit te trekken voor maatregelen ter stimulering van de economie. Door extra overheidsuitgaven en fiscale maatregelen zouden dit jaar al enkele honderdduizenden banen moeten worden gecreëerd. De berichten over de Amerikaanse economie waren deze week gunstig: de werkloosheid daalde van 7,3 naar 7,1 procent en de index die de economische bedrijvigheid aangeeft steeg in december met 1,9 procent, de sterkste stijging in tien jaar. Ook de verkoop van nieuwe woningen steeg in december met 6,3 procent.

Tsjechië en Slowakije hebben hun monetaire unie verbroken. Met ingang van maandag is de Tsjechoslowaakse kroon niet langer het wettige betaalmiddel in beide landen, die sinds 1 januari gescheiden zijn. Voortaan kan alleen worden betaald met bankbiljetten die zijn voorzien van een Tsjechisch respectievelijk een Slowaaks stempel.