Veelbelovende film over C.B. Vaandrager

ROTTERDAM, 6 FEBR. Gisteravond gebeurde het. Het Film Festival Rotterdam mag 'internationaal' geörienteerd zijn en bestaan ter promotie en verbreiding van de filmkunst, gisteravond was het festival een klein uur lang in de allereerste plaats Rotterdams. Festivaldirecteur Emile Fallaux gaf, zonder dat hij of een van zijn informanten iets van hun werk had gezien, de Rotterdamse filmers Bob Visser en Rob Keers ruim baan om de pilot, dat wil zeggen een proefprogramma, te presenteren van EXITing.

Dat is een nog te voltooien, driedelige serie televisiedocumentaires over de overleden Rotterdamse dichter C.B. Vaandrager, in de jaren zestig een spraakmakend dichter die zichzelf verloor in een sjacherend bestaan langs de goten van Rotterdam. Een waagstuk, maar niet vergeefs. De film die we te zien kregen zat nog vol splinters en ruwe randjes, maar er kan stellig uit worden opgemaakt dat Visser en Keers met een uitzonderlijk project bezig zijn. “Vaandrager was iemand die hij liever niet was geweest', zei Hans Sleutelaar, collegadichter en vriend van Vaandrager, in een inleiding. “Tot een ploertenstreek was hij zeker in staat”, verklaarde Sleutelaar verder, waarna hij sprak over 'de brute kracht' waarmee Vaandrager schreef. Visser en Keers zijn bezig met een film die beantwoordt aan die drie kenmerken, in een op rockmuziek geënte filmstijl die zijn weerga niet kent. En wat we ook zien, Vaandragers poëzie krijgt de hoofdrol. In zijn 'ongezouten moerstaal' denderen passende fragmenten van gedichten van rechts naar links over het beeld, koortsachtig vormgegeven door het designbureau Hard Werken. Wat zou ik graag de rest zien van EXITing.

Op de valreep vertoont het 22ste Film Festival Rotterdam nog een klein meesterwerk: Autumn Moon van de uit Hong Kong afkomstige cineaste Clara Law. In een grijs-zwart-witte wereld ontmoet een vijftienjarig Kantonees meisje een Japanner die ongeveer twee keer zo oud is als zij. In beminnelijk hakkel-engels voert het duo gesprekken, en geeft het elkaar raad die het au fond voor zichzelf bedenkt. Langzaam komt er beweging in de glasheldere, geometrisch ingedeelde shots en kleur en zwier in de locaties. Het stel raakt elkaar met geen vinger aan, maar aan het slot van de film heeft Clara Law hen ingeweven in een meeslepende, onzoete boog van liefde en genegenheid, die hen vrede laat hebben met het feit dat ze allebei onverbeterlijk alleen zijn.

Vandaag en morgen biedt het Film Festival Rotterdam nog een kans om kennis te nemen van Die Zweite Heimat, de veelbesproken serie van dertien speelfilms van Edgar Reitz. Het is moeilijk om zo'n reeks halverwege binnen te vallen. Wie niet in staat is de hele serie te volgen, zou morgenmiddag deel 10 kunnen gaan zien, over de filmer Reinhard. Op zoek naar rust om tot zichzelf te komen, belandt hij in een winters Venetië. Daar vindt hij alles, maar geen rust. Reinhards verhaal staat op zichzelf en het is misschien wel de beste film die Reitz maakte binnen Die Zweite Heimat.