Spelling (3)

Ben het geheel met hem eens. Maar er zijn nog meer gronden voor verwarring.

Het Nationaal Dictee bevatte grotendeels leenwoorden uit andere talen. Dat de spellingsijveraars niet ten volle beseft hebben, dat "leen' geen vergunning geeft het geleende, naar eigen smaak, te veranderen is m.i. een hunner vele misvattingen geweest. Door leenwoorden de ene keer wel en 'n andere keer niet te veranderen, wordt het voor iedereen moeilijk. Dat de spelling uit de andere taal niet aan kinderen te leren zou zijn is een misvatting. Laat het woord "cadeau' geen kado worden, wat denkt een kind bij kadoos. Een doos van Pandora zoiets als de harde schijf op een computer?

Trouwens, wat kan er in het licht van het moderne toerisme of de vaderlandse t.v. verkeerd zijn leenwoorden uit het Frans en vooral uit het Engels/Amerikaans in de daar gangbare spelling en uitspraak te leren. Voor en vooral voor Duits geldt hetzelfde.

Een kind moet op school toegerust worden met de kennis, die het later in de wereld nodig heeft, en dit dient bij het onderwijs centraal te staan. De zucht om taal en schrijfwijzen van de buurman te wijzigen bestond al vroeg.

Wij leerden in 1915 al op de lagere school Frans! Maar wel met merkwaardige woorden. Zo heette in ons leerboekje een trambestuurder in het Frans: wattman. Amsterdam moest volgens de onderwijzeres uitgesproken als Amsterdan; want volgens haar en haar leraren, konden de Fransen die m niet uitspreken!

Dat de spellingszuivering zelfs de theologie kon bereiken, leert de volgende anecdote, die me middels wijlen prof. ds. M.A. Beek zelf in januari 1952 bereikte. Het was op de avond van de dag waarop de toen, nieuwe, Bijbelvertaling aan de Kerken was aangeboden.

Wijlen Beek vertelde in zijn referaat over de manier van werken der vertalerscommissie. Hoe de ene week een gedeelte doorgesproken, het resultaat de 2e week in druk rondgedeeld en tevens kritisch besproken, om de week daarop aldus te worden vastgelegd. Al in het begin had hij, Beek, gezegd, dat het nu maar 'ns uit moest wezen met die stomme 'e' in het woord Heere, zodat dit gewoon 'Heer' zou worden, met 2 e's. Bij de discussie die volgde, liepen de temperamenten zo op, dat de gereformeerde leden der Commissie dreigden te zullen opstappen. En ziet... ze bleken weer eens van goede huize, want gedurende de toen volgende week werd de Taalwet gewijzigd, of dat Marchant was weet ik niet meer, waarbij het aantal klinkers in open lettergrepen van 2 op 1 werd teruggebracht.

En zo kon ds. Beek bij de volgende zitting berichten: Ziet U wel heren, nu krijgen we toch allemaal gelijk, want het bewuste woord wordt nu nog maar met twee "e's' geschreven. En of die ene "e' nu voor de "r' of erna komt interesseert ons niet zo veel.