Paul McCartney Paul McCartney: Off The Ground ...

Paul McCartney Paul McCartney: Off The Ground (Parlophone 80362 27).

Palinckxquartet Palinckxquartet: IF p THEN q......MIND YOURS ! (VONK 1) en Covers (VONK 3). Distributie: BVHAAST.

Wim T. Schippers Schippers in Plafondvaart, De Jongste Dag CDJD 15 WTS (Munich Records).

The Goats The Goats: Tricks of the Shade (Sony 472680 2).

Paul McCartney

Om het uitgangspunt van zijn achttiende soloplaat te formuleren, verzon Paul McCartney het kriebelige woordje "Beatley'. “Als iemand het recht heeft om "Beatley' te klinken,” verklaart de 50-jarige ex-Beatle in de begeleidende informatie, “dan zijn het George, Ringo en ik.” Bij zijn voorlaatste tournee gebruikte McCartney een verzameling ingenieuze samples om enkele oude Beatles-nummers te doen herleven. Op Off The Ground blijven dergelijke kunstgrepen achterwege, en beperken "Macca' en band zich tot oerdegelijke liedjes en een simpel instrumentarium. In navolging van zijn succesvolle "Unplugged'-cd, voert de akoestische gitaar de boventoon in nummers over huiselijk geluk en vrede op aarde. Vergeleken met discipelen als Crowded House of Lenny Kravitz, slaat de oude meester geen modderfiguur. Kenners van McCartney's verleden als de heftige rocker uit "Helter Skelter' of de bedenker van creatieve hoogstandjes op Sgt. Pepper, hebben vast geen boodschap aan zoveel vrijblijvende gelukzaligheid.

Niettemin is Off The Ground een prettige plaat met ambachtelijke liedjes en de verplichte, aan "Back In The USSR' herinnerende rocksong "Get Out Of The Way'. Het orkest in "C'mon People' werd gedirigeerd door Beatlesproducer George Martin en de pianoballade "Winedark Open Sea' borduurt voort op het gospel-achtige thema van "Let It Be'. Wie na al deze voorzichtige referenties aan het verleden wil horen hoe "Beatley' muziek in werkelijkheid zou moeten klinken, kan zich nog altijd het beste wenden tot een oude plaat van The Beatles.

Paul McCartney: Off The Ground (Parlophone 80362 27).

JAN VOLLAARD

Palinckxquartet

Op 1 februari kreeg de bevlogen Tilburgse gitarist Jacques Palinckx de S.J.I.N.- Podiumprijs. Een frisse keus van de jury want Palinckx is een geducht improvisator en "dé-componist'. Met "dé-componeren' bedoelt hij het snijden en plakken van stukken, zodanig dat er iets nieuws onstaat. Het thema van A plus een riff uit B gevolgd door een flardje van een derde stuk - er is van alles mogelijk, ook met stukken van anderen. Zo is er in "Buik' - de titels zijn net als de stukken bijna allemaal kort - tussen de frasen van eigen makelij een loopje uit Madonna's "Material Girl' verwerkt. En in de titelsong van IF p THEN q duikt gedurende enkele seconden de freaky saxofoon van John Zorn op, zonder twijfel een van Palinckx' grootste inspirators.

Palinckx gaat verder dan Zorn omdat hij naast hakken en plakken ook de kunst van het mengen beoefent. Aan fusion moet men daarbij niet denken. De ingrediënten vloeien niet samen, maar blijven eigenwijs zichzelf. Palinckx zapt dus niet alleen chronologisch, zoals een tv-kijker, maar roept van tijd tot tijd verschillende programma's tegelijk op, dwars door elkaar. Voorbeelden van deze werkwijze zijn vooral te vinden op Covers, de meest recente cd. In "W. Blues' bijvoorbeeld waarin Palinckx zowel ragtime-pianist Scott Joplin als scratcher TTM ontmoet, en de twee versies van "World War' waarin zijn band gezellig door de Beatles heen speelt. Wie het stuk van Charles Ives heeft gehoord, waarin twee marching bands elkaar naderen en vervolgens passeren, kent het kermis-achtige effect van deze procedure. De een wordt er vrolijk van, een ander misschien alleen maar moe. Wie Palinckx' mallemolen live wil zien draaien, kan tot 21 februari op vele plaatsen in het land terecht.

Palinckxquartet: IF p THEN q......MIND YOURS ! (VONK 1) en Covers (VONK 3). Distributie: BVHAAST.

FRANS VAN LEEUWEN

Wim T. Schippers

Wim T. Schippers heeft naar eigen zeggen meer dan 300 liedjes geschreven - en toch is het lichte lied een weinig belicht aspect van zijn artistieke staalkaart. Het kwam altijd zo'n beetje op de derde plaats, na zijn tv-shows en zijn groteske beeldende kunst, als een nauwelijks spontane gedachte achteraf: o ja, dat is waar ook. Pas nu 22 nummers uit dat oeuvre op een cd bij elkaar staan, is er eens te meer reden Schippers ook als tekstdichter serieus te nemen.

In tegenstelling tot de komische krompraat van zijn dialogen ("met mevrouw Van der Hoed spreekt u mee'), zijn Schippers' liedteksten in orthodox idioom geschreven. Ze rijmen, lopen min of meer in de maat en hebben een kop en een staart. Alleen de onderwerpen overschrijden de grenzen van het genre: er wordt onbekommerd ordinair uitgehaald onder het motto "Geld, drank en lekkere wijven', er wordt een nummertje rock 'n' roll opgevoerd onder de titel "Gehaakte beddesprei', er is een weerzinwekkend overdadige ode aan de maaltijd ("Zuurkool met vette jus') en er worden, zoals het Schippers betaamt, gedachten ontwikkeld over de zin van het bestaan: "Waarom maak ik er geen einde aan/ als het toch allemaal nergens op slaat/ Wel, om nou de hand aan mezelf te slaan/ dat vind ik meteen weer zo'n daad / waarmee je juist doet of je wel vindt dat het ergens over gaat.''

Behalve de achter het pseudoniem Jacques Plafond kwinkelerende auteur manifesteren zich op deze compilatie tal van andere figuren: Sjef van Oekel, wiens bombastische operette-timbre fraai botst op het ruige ritme van de multifunctionele lijfcomponist Clous van Mechelen, Gerrit Dekzeil, Barend Servet, Anneke Rol, Jan Vos en Etna Vesuvia, maar ook Lucia Meeuwsen en Lieuwe Visser die in 1991 een kakofonische stemoefening zongen op tekst van Schippers: "A o sjollemollemikmak a ja pompompompomaja a!' Helaas ontbreekt op Schippers in Plafondvaart het larmoyante "Oh prachtvolle gloed dezer eeuw', ooit aangeheven door Van Oekel op een pompeuze en razend moeilijke melodie van Micha Mengelberg. Maar verder staan alle hoogtepunten uit zijn oeuvre erop.

En wat bovenal opvalt, in al die 22 nummers, is het kwajongensgenoegen waarmee Schippers ze in elkaar heeft gezet: bewust opererend op een terrein dat het zijne niet is, kwam hij toch telkens zegevierend tevoorschijn met een stukje vakmanschap.

Schippers in Plafondvaart, De Jongste Dag CDJD 15 WTS (Munich Records).

HENK VAN GELDER

The Goats

In de rap zijn twee soorten zang; bij de een klinkt ieder woord als een vuistslag, zoals Public Enemy of Ice Cube, bij de ander is de zang springerig, als in het geval van House of Pain, wier hit dan ook toepasselijk "Jump Around' heette. De nieuwe rap-groep The Goats, uit Philadelphia, valt in de tweede categorie. Hoewel op hun debuut-cd Tricks Of The Shade de boodschap grimmig is, wordt hij gebracht als een kinderlijk hoorspel met een vrolijk, letterlijk "hip hop'-ritme. Het hoorspel vertelt de belevenissen van de kinderen Chickenlittle en Hangerhead die een fictieve reis maken langs enkele schandvlekken van de Amerikaanse samenleving: het schoolsysteem waar goed onderwijs alleen toegankelijk is voor de rijken, de coke-handel en de geschiedenis van Columbus en de Indianen. Chickenlittle en Hangerhead hebben een ontmoeting met Columbus bij hun zoektocht naar Uncle Scam (in "Columbus Boat Ride'): "CHICKENLITTLE: “Hey, Mr. Columbus! You took all my money!!”, COLUMBUS: “No I didn't, kid, I discovered it!” '

The Goats, waarvan de bandleden ieder een andere afkomst hebben (Hispanic, Oost-Europees en Afrikaans), zijn zuinig met samples. De bas, gitaar en drums zijn "echt' ingespeeld en vooral de bas heeft een beweeglijk, funk-achtig geluid. De samples die gebruikt zijn, gepiep en herhaalde kreten, klinken sinister en zijn daarmee goed passend bij de "freak-show' die The Goats opvoeren. Hoewel 71 minuten lang is voor een hoorspel, heeft Tricks Of The Shade het benauwende effect van de circus-clown die onder een vrolijk masker een gemene tronie verbergt.

The Goats: Tricks of the Shade (Sony 472680 2).

HESTER CARVALHO