Commissie pleit voor overnemen deel troepen VS

DEN HAAG, 5 FEBR. Nederland moet zich te weer blijven stellen tegen pogingen binnen Europa om de transatlantische band met Amerika te verzwakken, en zich tegelijkertijd niet verzetten tegen versterking van de Europese rol op buitenlands en veiligheidsterrein.

Een studiegroep onder voorzitterschap van de Amsterdamse geschiedenis-hoogleraar Brands, die dit in een gisteren gepresenteerd rapport schrijft, pleit derhalve zowel voor het overnemen in Nederland van een deel van de Amerikaanse strijdkrachten die nu in Duitsland verblijven als voor een eventuele deelname van de vijfde Nederlandse brigade aan het Franse-Duitse "Eurocorps'.

Europa zal Amerika nodig blijven hebben voor zijn veiligheid, als tegenwicht tegen de Russische federatie, als enige land dat invloed in het voor Europa zeer belangrijke Midden-Oosten heeft, als stabilisator in de relatie tussen de Europese landen onderling.

Overname in Nederland van een deel van de in Duitsland gestationeerde Amerikaanse strijdkrachten - hoeveel Amerikanen in Europa blijven, 100.000 of 75.000, is nog onzeker - zou zowel psychologisch van belang zijn tegenover de Verenigde Staten als tegenover Duitsland. Tegenover Washington is dat van belang, omdat aangenomen mag worden, stelt de studiegroep vast, dat onder de nieuwe Amerikaanse president Amerikaanse aanwezigheid in Europa niet vanzelfsprekend zal blijven. Tegenover Duitsland is van belang dat daarmee wordt bevestigd, dat het nu als een normaal land geldt en niet alleen de last hoeft te dragen van Amerikaanse aanwezigheid.

Nederland zal zich sterker met Duitsland moeten engageren, zegt de studie, grotere bereidheid tonen tegenover Duitse wensen kwesties als immigratie en asiel op Europese schaal te regelen, het land steunen bij de strijd tegen rechts-extremisme en een makkelijke anti-Duitse houding afleggen.

Het rapport, getiteld "Transatlantic relations and the management disorder', werd gemaakt in opdracht van de Atlantische Commissie. In de studiegroep zaten veertien mensen, voornamelijk academici, politici en hoge ambtenaren; als rapporteur functioneerde mr. F. Bletz van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Het rapport is in het Engels uitgegeven om de discussie erover ook buiten Nederland te kunnen voeren.

Nederland, zei prof. Brands gisteren bij de presentatie van de studie in Den Haag, zal er in de nabije toekomst aan moeten wennen op het terrein van buitenlands en veiligheidsbeleid meer ballen tegelijkertijd in de lucht te houden. Het zal er zijn best voor moeten doen de relatie van Europa met de Verenigde Staten, tegen in het bijzonder Frankrijk in, in stand te houden. Anderszijds mag het zich niet opwerpen als de exclusieve bewaker van Atlantische deugden. Meer dan nu zal Nederland moeten erkennen dat de Frans-Duitse samenwerking de drijvende kracht van de Europese integratie is en zal het zich bij die samenwerking moeten aansluiten.

Voor de blijvende aanwezigheid van Amerika op het Europese continent moet een prijs worden betaald, niet alleen door betaling van de faciliteiten voor Amerikaanse troepencontingenten, maar ook in de economische relatie. Nu als gevolg van de ineenstorting van het Sovjet-rijk er geen acute militaire dreiging meer bestaat, heeft het andere aspect van de atlantische relatie, de economie, meer nadruk gekregen. Die economische relatie wordt de laatste jaren gekenmerkt door irritaties en laatstelijk zelfs door confrontatie. Om de band met Amerika is stand te houden zal Europa op dat terrein concessies moeten doen, zo kan men uit de studie opmaken. Ten derde zal Europa de last van zijn verdediging zelf meer moeten financieren dan tot nu toe. De huidige "race naar de bodem' van de defensiebudgetten in Europa moet derhalve worden gestaakt.