Angst voor America First

TERWIJL EUROPA zich in een recessie begeeft, komt er enig goed nieuws uit Amerika.

De bedrijven daar noteerden een produktiegroei van bijna drie procent vorig jaar. Het winstherstel van het Amerikaanse bedrijfsleven van het laatste kwartaal heeft Wall Street omhoog gestuwd en optimisme begeleidt de eerste Clinton-weken. Is daarmee de locomotief voor een nieuwe wereldwijde groei weer in zicht? Het antwoord moet vooralsnog ontkennend uitvallen. De Verenigde Staten worden op ditzelfde moment geconfronteerd met grote werkloosheid en saneringen in alle grote bedrijfssectoren. De overcapaciteit in de automobielindustrie, bij computers, vliegtuigen en staal is verontrustend groot, ontslagen vallen per tienduizenden.

En dan is er nog iets: de groei in Amerika dreigt weer precies als in de jaren tachtig weg te lekken naar Japan. Dat land heeft een handelsoverschot met de buitenwereld dat alle records uit het verleden nog overtreft: 136 miljard dollar. Het handelsoverschot met Amerika bedraagt ruim 47 miljard en dat nadert het record van 52 miljard dollar in 1987.

WIE BEDENKT dat economische groei in Amerika elk naoorlogs decennium een stukje geringer is geworden, dat de inkomens van Amerikanen de laatste tien jaar feitelijk achteruit zijn gegaan (de kleine top van rijken uitgezonderd), ziet het probleem van president Clinton levensgroot voor zich. Hij is gekozen op de belofte van binnenlandse, economische verbetering, hij wordt over drie jaar getest op de vraag: gaat het ons beter dan vier jaar geleden? Clinton heeft voor een bevestigend antwoord op die vraag ten minste vier procent groei nodig, rekende de bekende MIT-econoom Lester Thurow op het recente managementsymposium van Davos voor. En die groei mag dan niet weglekken naar het buitenland. Met andere woorden, de verleiding om naar het wapen van het protectionisme te grijpen is groot voor een Amerikaans president, die het lot van de meeste van zijn voorgangers van de laatste twintig jaar wil vermijden.

Gezien die dreiging van protectionisme groeit het koor dat snel een extra zitting van de Groep van Zeven verlangt. EG-president Jacques Delors heeft zich tot spreekbuis hiervan ontwikkeld. De leiders van de belangrijkste OESO-landen zouden de handelsbesprekingen van de GATT een beslissende duw moeten geven om het America First-gevaar af te wenden. Een slecht idee is het niet, al moet ook worden geconstateerd dat de G-7 de laatste jaren zich vooral heeft ontwikkeld tot een megalomane media-show met een script vol vrijblijvendheden.