Zandvliegjes brengen parasiet over

Kala azar is een dodelijk verlopende ziekte als de patiënt niet wordt behandeld. De ziekte wordt veroorzaakt door de parasiet Leishmanaia donovani die wordt overgebracht door zandvliegjes van het geslacht Phlebotomus. De vliegjes zuigen bloed bij dieren en mensen en brengen daarbij de parasiet over. Pas 2 tot 6 maanden later krijgen de gestokenen hoge koorts en verliezen gewicht, terwijl hun lymfeklieren, milt en lever door ontstekingsreacties opzetten.

“De patiënten overlijden meestal aan andere ziekten en luchtweginfecties die ze oplopen omdat ze zo verzwakt zijn”, zegt de aan het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam verbonden internist E.E. Zijlstra. Hij werkte enige tijd als tropenarts in Soedan. Met het medicijn Pentostam van de Engelse fabrikant Wellcome zijn de patiënten goed te genezen. Zijlstra: “Nadeel is dat het alleen als injectie beschikbaar is, niet in tabletvorm, en dat er 30 dagen lang injecties moeten worden gegeven. Bovendien kost een kuur ongeveer 100 dollar.”

Zijlstra: “De door burgeroorlog verdwenen gezondheidsvoorzieningen en de ondervoeding van de bevolking zorgen waarschijnlijk voor veel patiënten. Een andere theorie is dat de overstromingen van 20 jaar geleden in het gebied de begroeiing zo hebben veranderd dat het zandvliegje er nu goed gedijt. Alle oorspronkelijke vegetatie verdween en er groeien nu veel acacia- en balanitesbomen, waar de zandvliegjes op rusten.”