Top van PvdA denkt verdeeld over toekomst van de sociale zekerheid

DEN HAAG, 4 FEBR. Binnen de PvdA is openlijk onenigheid ontstaan over de individualisering van de samenleving en de gevolgen daarvan voor het stelsel van sociale zekerheid. VARA-voorzitter en lid van de verkiezingscommissie M. van Dam en vice-voorzitter R. Vreeman hebben met aanvallen op elkaar in de afgelopen dagen deze meningsverschillen aan het licht gebracht.

Zondag noemde Vreeman in HP/De Tijd op Zondag de opvattingen van Van Dam over de wenselijkheid van een ministelsel in de sociale zekerheid “weinig doordacht”. De VARA-voorzitter is al sinds jaar en dag pleitbezorger van individualisering in onder meer de sociale zekerheid. Daardoor zou het collectieve WAO- en WW-stelsel plaats moeten maken voor een basisstelsel met een veel lagere uitkering. Wie een hogere uitkering bij werkloosheid of ziekte wil zou zich daarvoor moeten bijverzekeren.

Dit sluit volgens Van Dam aan bij de vergaande individualisering in de samenleving. “De samenleving is versplinterd en gendividualiseerd”, zei Van Dam anderhalf jaar geleden in deze krant. “De mensen splitsen zich op in steeds kleinere eenheden. Ze willen zo min mogelijk afhankelijk zijn van anderen, van organisaties. Er zijn veel meer beroepen gekomen, meer soorten ondernemingen, veel meer produkten, het onderwijs is enorm gedifferentieerd. (-) Tegelijkertijd zijn de grote overkoepelende ideologieën teloorgegaan.”

Vreeman, afkomstig uit het vakverbond FNV, vindt dit beeld te simpel. “Er is natuurlijk wel sprake van individualisering maar het beeld is veel complexer. Er zijn tal van tegentrends”, antwoordt hij als hem om commentaar wordt gevraagd. “Denk maar aan de groei van de EO, het "cocoonen', het grotere belang dat jongeren hechten aan vriendschappen.”

In het jongste nummer van het partijblad Socialisme en Democratie signaleert Vreeman zelfs overblijfselen van oude collectieve vormen zoals de klassestructuur. Hij verwijst naar recent onderzoek waaruit blijkt dat de maatschappelijke opvattingen van werknemers nog altijd in belangrijke mate samenhangen met hun positie op de arbeidsmarkt. Daarnaast wijst Vreeman op het ontstaan van de corporate identity van bedrijven als McDonalds waarmee de bedrijfsleiding een "clubgevoel' tracht te creëren.

Van Dam reageert vandaag in zijn wekelijke column in de Volkskrant op de uitlatingen van Vreeman. Hij verbaast zich erover dat de vice-voorzitter het WAO-compromis van het kabinet verdedigt dat vorige week door de Tweede Kamer is aanvaard. Van Dam: “Ruud Vreeman is tegen een mini- of basisstelsel omdat hij het een groot nadeel vindt dat mensen zich massaal particulier moeten bijverzekeren. Je zou denken: dan zal Vreeman ook wel tegen het WAO-compromis van het kabinet zijn. Want dat noopt evenzeer tot het afsluiten van aanvullende verzekeringen. Maar nee. Ruud Vreeman kan met dit resultaat wel leven. (-) Hoe diep ik er ook over nadenk: ik kan er geen touw meer aan vastknopen.” Vreeman noemt het vandaag in zijn reactie echter “zijn bestuurlijke verantwoordelijkheid” als vice-voorzitter om het compromis te verdedigen. “Iedereen weet dat ik inhoudelijk mijn bezwaren houd.”