Major wil dat Britten werken voor uitkering

LONDEN, 4 FEBR. John Major, de enige politicus in het Britse kabinet die werkloosheid aan den lijve heeft ervaren, gaf gisteravond meer gestalte aan zijn afkeer van de "iets-voor-niets-samenleving' door te suggereren dat werklozen mogelijk gedwongen moeten worden te werken in ruil voor een uitkering.

In een toespraak, die vooral bedoeld was om het verwijt weg te nemen dat hij geen visie op lange termijn heeft, gaf Major verder de schuld voor de toenemende criminaliteit en verloedering in de binnensteden aan het socialisme. Dat is een graag gehoord verwijt in de Conservatieve Partij, waar misdaad, doodstraf en openbare orde samenbindende begrippen zijn. De moeilijkheid is dat sterk stijgende misdaadcijfers het onvermogen van ook Tory-politici om daaraan wat te doen, in een schril licht hebben gezet de laatste drie jaar.

Zijn agenda voor de jaren negentig, hield Major Tory-getrouwen in de besloten Carlton Club voor, omvat de wens waardigheid, veiligheid, onafhankelijkheid en respect binnen het bereik van elke burger te brengen. Dit was een variatie op het thema dat hij bij zijn verkiezing als partijleider-premier introduceerde, dat van een natie at ease with itself.

Majors proefballon over werk in ruil voor een uitkering heeft hier tot rabiate reacties geleid. Wat de premier in feite zei, was: “Ik vraag me in toenemende mate af of het betalen van een werkloosheidsuitkering, zonder die vergezeld te doen gaan van het aanbod of de verplichting tot enige bezigheid in ruil daarvoor, werkloze mensen of de samenleving werkelijk een dienst bewijst.”

Het warme applaus van Majors directe toehoorders staat in schril contrast tot de reactie van Labour. De oppositiepartij heeft zelf consistent gepleit voor programma's van training en herscholing voor de bijna drie miljoen werklozen in het land. Haar woordvoerders balanceren nu tussen angst, dat de Tories hun de politieke glorie voor dit bedenksel willen ontnemen, en verontwaardiging voor het geval de regering niet meer dan een verplichte tewerkstelling in gedachten heeft.

Majors opmerking is vooral raadselachtig, omdat de voor werkgelegenheid verantwoordelijke minister, Gillian Shephard, het idee een week geleden nog van de hand wees als niet meer dan een“smaakmaker van het moment”.

Labour is al even furieus over de uitlating van Major dat “het socialisme zijn falen onder ogen moet durven zien. Het moet de harde waarheid onderkennen, dat daar waar de staat met het meeste geweld tussenbeide gekomen is (i.e. in de binnensteden), dat daar de plaatselijke samenleving het meest daadwerkelijk is vernietigd.” Labourleider John Smith zei vanmorgen dat de Tories in hun veertienjarig bewind niets hebben gedaan om de bevolking te beschermen tegen misdaad en vandalisme, noch om te voorkomen dat die gedijen.

“Wat wij nodig hebben is meer en beter politiewerk op straat. En dat hebben we onder deze regering niet gekregen.”