Arnhems kraakbolwerk stuit op "oerkapitalist'

De rechtbank besliste vorige week dat de bewoners van Hotel Bosch, een van de laatste kraakbolwerken in Nederland, het pand moeten verlaten. Zij zijn niet van plan hun "strijd tegen speculatie' op te geven.

ARNHEM, 4 FEBR. Als hotel is het eigenlijk nooit een groot succes geweest, maar als "Hotel Bosch' heeft het grote witte pand aan de Apeldoornsestraat in Arnhem een naam te verliezen in de Nederlandse kraakwereld. Al vijftien jaar is het een van de "axiecentra' van waaruit links en alternatief Nederland opereert.

Vorige week besliste de rechtbank in Arnhem dat de bewoners het pand uit moeten, althans in principe. Van ontreddering is bij hen echter geen sprake. “Wie denkt dat wij zomaar weggaan is wel van de pot gesleurd”, zegt een bewoner. “Wij gaan niet vrijwillig, laat dat duidelijk zijn. En er zullen duizenden mensen achter ons staan.”

Hotel Bosch geldt wel, met een verwijzing naar een beroemd Amsterdams kraakpand, als "de Groote Keyzer van de rest van Nederland'. Het pand in de binnenstad van Arnhem werd in 1978 gekraakt en heeft sindsdien een rol gespeeld in de kraakbeweging, die zich even makkelijk vond in acties tegen de kroning van Beatrix in 1980 als voor totaalweigeraars, het Koerdische en Salvadoraanse volk, de Mohawk-Indianen en asielzoekers. En "Bosch' is vooral een van de centra in Nederland waar de telefoon rinkelt als elders een ontruiming dreigt.

De drie bovenverdiepingen worden bewoond door een woongroep van tien personen. Wie binnenkomt, wordt onthaald door vriendelijke jonge mensen. Ze hebben ieder een eigen ruimte van meestal twee tot drie doorgebroken kleine hotelkamertjes en beschikken daarnaast over een gezamenlijke woonkamer en keuken, waar vegetarisch wordt gekookt. De woonruimten zijn aantrekkelijk opgeknapt. Voor actievoerend Nederland is de benedenverdieping ingericht: een café, een toneelruimte, een podium voor bands, een werkplaats en een vergaderruimte. Het zijn de posters tegen de muren, de beddespiralen voor de ramen en de diverse andere versterkingen die herinneren aan wat het pand in eerste instantie is: een krakersbolwerk.

Voor de huidige bewoners blijft het dat ook. Nee, zij willen niets weten van een aflopende strijd. “Dat wij een van de laatste bolwerken zouden zijn? Ach, dat zijn praatjes”, zegt Marc, een van de oudgedienden. “Dat zegt de pers steeds. Maar er zullen altijd krakersbolwerken blijven.” Hij woont al tien jaar in het pand en heeft in de loop der tijd tientallen bewoners zien komen en gaan. Het "huisje-boompje-beestje'-syndroom blijkt al heel wat actievoerders te hebben geveld. De bewoners willen daar niet wereldvreemd over doen, maar toch kunnen ze enige wrevel niet onderdrukken. “Toen Bosch in 1978 werd gekraakt waren er tienduizend woningzoekenden in Arnhem. Nu zijn er zeventienduizend. En die mensen kraken niet. Ze wachten maar af”, zegt een van hen.

Voor de Bosch-bewoners gaat de strijd "tegen speculatie en woningnood' door. In de huidige eigenaar van het voormalig hotel hebben ze naar eigen zeggen “de oerkapitalist” getroffen: de ook in de Amsterdamse kraakbeweging niet onbekende projectontwikkelaar J.K. Leutscher. Hij verwierf het Arnhemse pand pas drie jaar geleden. Leutscher zegt dat hij het hotel in oude staat wil herstellen, maar in de rechtzaak die hij tegen de bewoners aanspande trof hij de gemeente tegenover zich. Die vermoedde, net als de krakers, dat hij weinig interesse heeft voor het pand zelf, maar des te meer voor de veel kostbaardere grond in het hart van het centrum.

De Arnhemse rechtbank bepaalde vorige week dat de bewoners Hotel Bosch pas uit hoeven als Leutscher met een bouwvergunning komt. Die heeft hij bij de gemeente nog steeds niet aangevraagd. De verantwoordelijke wethouder overweegt om als hij dat al doet, Leutscher bovendien een borgsom te laten betalen.

De bewoners hebben zelfs dan nog weinig vertrouwen in een goede afloop. “Van de gemeente hebben we het de laatste jaren ook niet moeten hebben”, stelt Marc. De woongroep heeft Leutscher inmiddels voorgesteld het pand van hem te kopen voor 225.000 gulden. “niet van de bank, maar van mensem die ons steunen”, zegt een van de bewoners. Het is nog altijd 50.000 gulden minder dan waarvoor hij het zelf verwierf. Leutscher wil pas praten bij een miljoen. “Ach, die man heeft gewoon iets tegen krakers”, zegt Bosch-bewoonster Wendy. “Maar Hotel Bosch blijft.”