AMSTERDAM, 4 FEBR. In de lantaarn op de koepel ...

AMSTERDAM, 4 FEBR. In de lantaarn op de koepel van de voormalige ronde Lutherse kerk in Amsterdam is gistermiddag brand uitgebroken. Volgens een eerste schatting is er voor zeker twee miljoen gulden schade aangericht. Niemand raakte gewond.

Ongeveer dertig omwonenden zijn geëvacueerd en ondergebracht in een nabijgelegen hotel, omdat er nog steeds instortingsgevaar bestaat. Over de oorzaak van de brand bestond vanmiddag nog geen duidelijkheid. Aanvankelijk werd gesproken van kortsluiting, maar de brandweer kon dat nog niet bevestigen.

De enkele meters hoge lantaarn, die boven op de grote koepel stond, is geheel uitgebrand. Vanmiddag is deze er met een bouwkraan afgehaald, omdat men vreesde dat de constructie door de koepel zou zakken. Later zullen aan de binnenkant van de koepel (foto) twee grote steigers worden gebouwd om het dak te stutten en te kijken hoe de situatie is.

Het gebouw bij de Singel, dat tegenwoordig hoort bij het naastgelegen Ramada Renaissance Hotel, staat in Amsterdam bekend als de "Sonesta-koepel', naar de vorige eigenaar. De koepel wordt vooral gebruikt als congrescentrum. Het Leger des Heils verzorgt er met Kerstmis zijn traditionele maaltijd voor daklozen.

De brand werd gistermiddag even voor half vijf ontdekt door personeelsleden van het hotel. Aanvankelijk had de brandweer, die met veertien wagens en een blusboot was uitgerukt, moeite het vuur onder controle te krijgen. Er was één hoogwerker ter plaatse die de koepel kon bereiken. Pas toen een tweede straal op de lantaarn werd gericht, werd de vuurbal kleiner. (Foto NRC Handelsblad / Rien Zilvold)

Pag 3: Gebouw zou in "perfecte conditie' zijn geweest

Om ongeveer 6 uur 's avonds kon het sein brand meester worden gegeven. Maar het nablussen duurde tot ver in de ochtend. Honderden Amsterdammers waren uitgelopen om naar de uitslaande brand in het zeventiende eeuwse monument kijken. De brandweer spreekt van een "middelbrand', maar rukte wel met groot materieel uit, wegens de locatie en de historische waarde van het gebouw. Volgens een medewerker van de gemeentelijke dienst Monumentenzorg verkeerde het gebouw voor de brand in “perfecte conditie”. Toen het Sonesta Hotel in Amsterdam in 1975 werd gebouwd is er een ingrijpende restauratie geweest, aldus Monumentenzorg. Dit was nodig omdat de koepel “uit elkaar dreigde te spatten”.

Nu houdt de brandweer rekening met de mogelijkheid dat de lantaarn in zijn geheel door de grote koepel kan zakken. Grote zorgen maakt men zich ook over het waardevolle Bätz-orgel, een van de grootste orgels van Nederland. Het instrument dateert van het begin van de vorige eeuw en is vijftien jaar geleden nog voor drie miljoen gulden gerestaureerd. Het orgel, dat door experts wel “de stradivarius onder de orgels' wordt genoemd, staat bovenin het getroffen gebouw. Het heeft zeker waterschade opgelopen. Maar dat is volgens orgelbouwer Van Oostenbrugge nog het minst ernstig. “Lijmverbindingen laten wel los, maar de onderdelen worden niet vernietigd.”

De kerk was onlangs nog uitvoering door de brandweer gecontroleerd. Op de meeste plaatsen waren rookmelders aangebracht. Bovendien was er een sprenkler-installatie. De rookmelders zijn echter niet in de nok van het gebouw geinstalleerd, zodat het alarm niet afging toen de brand in de koepel uitbrak.