Wijnexport moet rust brengen in Moldavië; Nederlandse handelaar regelt mondiale distributie

TILBURG, 3 FEBR. De Moldavische president Mircea Snegur en zijn Russische ambtgenoot Boris Jeltsin sloten vorig jaar juli een akkoord dat de vrede in Moldavië moet garanderen. Daarmee werd voorkomen dat de burgeroorlog het door Oekraïners, Moldaviërs, Russen, Gagaoezen en joden bewoonde land werkelijk zou verscheuren. De regering van de voormalige Sovjet-republiek - ingeklemd tussen de Oekraïne en Roemenië en qua oppervlakte vergelijkbaar met Nederland - probeert via een stabiele economie onderlinge geschillen tussen de diverse volkeren en tussen vernieuwingsgezinden en de oude, communistische garde blijvend de kop in te drukken.

De Moldavische regering heeft daarom een belangrijke inkomstenbron - de wijnbouw - ingezet om de prille rust in de regio te bewaren. Jaarlijks produceren de wijnboeren in Moldavië ruim tien miljoen hectoliter wijn. Slechts een fractie daarvan gaat naar andere GOS-republieken, de rest wordt binnen de eigen grenzen gedronken.

Om de export van de nationale drank te bevorderen was de Moldavische minister van landbouw, Vitalie Gorincioi, deze week in Nederland om met een Tilburgse wijnimporteur de onderhandelingen over de uitvoer van rode, witte en mousserende wijnen te bezegelen in een exclusiviteitscontract. Op het programma stonden ook, volgens Gorincioi “vruchtbare” gesprekken in EG-hoofdstad Brussel met Helmut Stadler, een hoge landbouwfunctionaris.

“De oorlog ligt inmiddels ver achter ons en is omgezet in een solide akkoord. We willen nu niets liever dan vrede”, vertelt de 40-jarige bewindsman. “Mijn vrouw is een Oekraïnse, ik ben Moldaviër. Ik ben niet van plan van haar tescheiden. Als de economie beter draait en mensen tevreden zijn met hun baan, krijgt vrede meer kans zich te wortelen in de maatschappij. Daar ben ik van overtuigd.”

“Door de oorlog zijn sommige wijnvelden licht beschadigd. De landbouw heeft vorige zomer vooral geleden onder de extreme droogte, de ergste sinds 1946. De graan- en groentebouw hebben flinke klappen opgelopen, rampzalig voor onze economie, die voor zestig procent op landbouwinkomsten rust. Gelukkig heeft de droogte op de wijnbouw geen invloed gehad, de wijn is juist verbeterd door het hoge suikergehalte in de druiven”, zegt Gorincioi.

Op het ogenblik zijn 160.000 mensen werkzaam in de wijnbouw, terwijl nog eens 40.000 mensen werken bij toeleveringsbedrijven. Moldavië, met zijn korte, milde winters en lange, zonnige zomers, beschikt over 175.000 hectaren wijngaarden, die samen jaarlijks 10 miljoen hectoliter wijn of 1,3 miljard flessen wijn opleveren.

De wijngaarden op de oevers van de Dnestr, die het land in de lengterichting doorsnijdt, behoorden tot de omwenteling in de voormalige Sovjet-Unie tot sovchozen en kolchozen, immense landbouwbedrijven waarvan de opbrengst hoofdzakelijk naar de staat vloeide. De wijnbouwers willen nu "commercieel denken', maar het naar Westerse begrippen dikwijls verouderde materieel herinnert hen nog dagelijks aan het communistische regime. Met name de wijnpersen komen voor vervanging in aanmerking.

Om de Moldaviërs tegemoet te komen, bereidt de Europese Gemeenschap kredietplannen voor om bestaande, maar dikwijls leegstaande fabrieken te moderniseren voor glasproduktie. In sommige fabrieken werden tot voor kort onderdelen gefabriceerd voor onderzeeërs en de ruimtevaart. “De Moldavische economie is als een kind dat leert lopen door te vallen. Door de nieuwe machines en de aangepaste glasfabrieken zal voor enkele duizenden mensen werkgelegenheid in de wijnsector ontstaan”, blikt de minister vooruit. “Door een tekort aan flessen in 1992 zijn slechts 11 miljoen flessen champagne geproduceerd. Als we genoeg flessen zouden hebben, hadden we zeker 20 miljoen flessen champagne kunnen bottelen”, beweert hij. “Dat is zeer frustrerend.” In Moldavië worden flessen slechts gevuld met zeven deciliter. De EG-regelgeving schrijft voor de invoer in de twaalf lidstaten echter een standaardmaat van 0,75 liter voor.

Het bottelen van de wijn heeft daarom vooralsnog in Nederland plaats, maar door de verbouwing van glasfabrieken komt de wijn vanaf volgend jaar in flessen en niet langer in tankwagens aan. De eerste zeven wagens wijn, goed voor ongeveer 225.000 flessen, zijn op het ogenblik onderweg. Dit jaar moeten vanaf medio maart, wanneer de wijn op de schappen verschijnt, in Nederland ongeveer 500.000 flessen worden verkocht.

Vanuit Nederland gaat de Moldavische wijn stap voor stap de wereld in. Via de Britse, Duitse, Belgische, Deense en Zweedse markten mikt de Tilburgse importeur op een afzet van 3,4 miljoen flessen dit jaar, oplopend naar 6,2 miljoen in 1994. Dan wordt ook de sprong naar overzeese markten als de Verenigde Staten en Canada gewaagd, waardoor - als de wijn aanslaat - in 1996 uiteindelijk 32 miljoen Moldavische flessen over de wereld zullen zwerven.