Vervalser stal boeken uit diverse bibliotheken

AMSTERDAM, 3 FEBR. De 43-jarige Amsterdammer die in oktober werd gearresteerd wegens de diefstal van kostbare boeken uit de bibliotheek van de Universiteit van Amsterdam, blijkt meerdere universiteits- en musembibliotheken in het land te hebben gedupeerd. Een woordvoerder van de Amsterdamse politie heeft dat bevestigd, maar wil zolang het onderzoek nog niet is afgerond geen nadere mededelingen doen.

Zeker is dat de man ook heeft toegeslagen in het Scheepvaartmuseum in Amsterdam en de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag. Hij werd aangehouden omdat de bibliothecaris van de Amsterdamse universiteitsbibliotheek ontdekte dat drie kostbare werken waren vervangen door nagemaakte exemplaren. Het ging om Waghenaer's Tresoor der Zeevaart uit 1592 (waarde 300.000 gulden), de eerste druk van het 17de eeuwse werk De ongelukkige voyagie van het schip Bataviadoor Pelsert (waarde ongeveer 180.000 gulden) en een exemplaar van Palladio's I quattro Libri uit 1581 (waarde 10.000 gulden).

De politie kwam de verdachte op het spoor na controle van de administratie, waarin wordt bijgehouden wie de afdeling zeldzame en kostbare werken bezoeken. Hij werd op heterdaad betrapt bij het stelen van een titelblad uit een boek.

Uit het Scheepvaartmuseum ontvreemdde de man zes boeken. Directeur H. Bakker wil de waarde van de buit niet precies aangeven, “maar van ieder werk kun je een aardige eengezinswoning laten bouwen”, zegt hij. De vervalsingen waren volgens Bakker “waanzinnig goed”. De 43-jarige man was een bekende bezoeker en geen moment verdacht, aldus Bakker. De zes boeken zijn inmiddels - onbeschadigd - terug in het museum.

Volgens Bakker verleent de man medewerking aan de opsporing van de door hem gestolen werken. De politie deelde vlak na de arrestatie mee dat de man tot zijn daden zou zijn gekomen omdat hij een oudedagsreserve wilde opbouwen. De directeur-bibliothecaris van de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag, W. van Drimmelen, denkt dat de 43-jarige verdachte talloze onvruchtbare bezoeken aan de leeszaal van de afdeling bijzondere collecties heeft gebracht voor hij negen landkaarten uit boeken heeft kunnen meenemen. “Onze leeszaal bestaat uit een open ruimte waar een medewerker toezicht houdt. Het is erg moeilijk iets mee te nemen. De man moet steeds op zijn kans gewacht hebben. We zijn er relatief goed van afgekomen omdat het niet eenvoudig is iets mee te nemen,” zei Van Drimmelen.

Hij schat de waarde van de ontvreemde landkaarten op tienduizenden guldens. Vijf kaarten zijn inmiddels weer terug. De verdachte heeft ze schoongemaakt en de vouwlijn hersteld. “De kaarten zijn niet beschadigd. De man heeft gebruik gemaakt van bekende restauratietechnieken.”

Volgens de directeur-bibliothecaris is diefstal alleen te voorkomen als boeken niet meer mogen worden ingezien of alleen onder toezicht van een medewerker. “En daar hebben we geen geld voor. We willen graag dat onze collectie openbaar blijft en dat betekent dat je het risico loopt dat iemand iets mee probeert te nemen. Zaak is om dat zo goed mogelijk te voorkomen”, aldus Van Drimmelen.