Noodtoestand in Johannesburg na bloedige rellen

KAAPSTAD, 3 FEBR. De Zuidafrikaanse minister Hernus Kriel van wet en orde heeft gisteren in Johannesburg de noodtoestand uitgeroepen na twee dagen van ongeregeldheden en geweld bij demonstraties van zwarte taxichauffeurs. Daarbij vielen gisteren twee doden en een onbekend aantal gewonden.

De politie, die de afgelopen dagen met een groot aantal gewapende agenten het zakencentrum van Johannesburg onder controle probeerde te houden, heeft nu ruimere bevoegdheden gekregen voor onderzoek en arrestatie. De chauffeurs van de minibusjes vervoeren dagelijks honderdduizenden zwarten vanuit de afgelegen townships naar de stad. Met blokkades hebben honderden chauffeurs twee dagen lang de stad lamgelegd. Zij eisen van de gemeente betere faciliteiten en een deel van de subsidie voor het openbaar vervoer en protesteren tegen de in hun ogen hoge boetes voor verkeersovertredingen.

Volgens de politie werd een man gedood en raakten ten minste drie anderen gewond toen agenten gisteren het vuur openden op een menigte zwarten die een blanke automobilist in het centrum van de stad aanviel. Een tweede man kwam om het leven toen de politie met scherp schoot bij een actie om een blokkade op te ruimen. Ooggetuigen hebben echter verklaard dat de eerste man stond toe te kijken en de tweede werd neergeschoten toen hij vluchtte voor traangas. Minister Kriel verklaarde in het parlement dat politieagenten werden beschoten toen zij auto's van wegsleepbedrijven bij het verwijderen van blokkades probeerden te beschermen.

ANC-leider Nelson Mandela kwam maandag tussenbeide en maakte onderhandelingen mogelijk tussen vertegenwoordigers van de taxichauffeurs en de gemeente. Daarbij werd onder meer afgesproken dat de chauffeurs in beslag genomen minibusjes zouden terugkrijgen en geen boetes hoefden te betalen die te maken hebben met de ongeregeldheden. De officier van justitie in Johannesburg heeft deze afspraak gekritiseerd, omdat de gemeente hiermee haar bevoegdheden heeft overtreden. Gisteren blokkeerden de chauffeurs de stad opnieuw; ze eisten nu ook de vrijlating van zeven gearresteerde collega's.

Het ANC keurt de maatregel van de minister af. De beweging heeft in een verklaring de schuld gelegd bij de gemeente, die zich weigerachtig zou opstellen in de onderhandelingen, en de politie, die te veel geweld zou gebruiken tegen de chauffeurs. Het ANC waarschuwt dat er snel een oplossing moet komen “voordat de regio in een crisis zonder weerga wordt gestort”.