Belgische fritesoorlog beslecht

BRUSSEL, 3 FEBR. De fritesoorlog tussen Vlaanderen en Wallonië is beslecht. Drie jaar lang is er een hoogst ernstige juridische strijd gevoerd over de vraag wie zich de geestelijke vader van de zeskantige frites mag noemen - de Luikenaar Giuseppe Bonsignore of de Gentenaar Robert Stroobandt.

Laatstgenoemde vertelde in 1989 op de tv, gezeten achter een bordje patat, hoe hij na een slapeloze nacht de ontdekking van zijn leven deed. Hoe patat frites brosser, met minder bruine randjes en beter doorbakken kon worden. Hoe de aardappel beter kon worden benut, enfin, hoe de Definitieve Frites kon worden gecreëerd. Het antwoord lag in een nieuwe vorm: zeskantig.

Met een studie van de Universiteit van Gent in de hand toonde Stroobandt aan dat zeskantige frites 7 procent minder vet behoefden. Hij deponeerde zeskantige frites meteen als merknaam. Een dag na de tv-uitzending stond op de Gentse markt echter een verontwaardigde Giuseppe Bonsignore uit Luik met een emmer van zjn zeskantige frites en een diploma van de Brusselse uitvindersbeurs uit 1987. De Waal Bonsignore bleek toen reeds een nieuw snijrooster voor aardappelmachines te hebben ontworpen. Hij schreef zijn vondst toe aan een vraag van zijn zoontje "papa, waarom zijn de fritten vierkant?', waarmee meteen de bodem van zijn vadersfantasie was bereikt. Bonsignore ontwierp daarop een nieuw snijrooster en presenteerde het op de Brusselse "Salon des Inventeurs'. Ook vroeg hij octrooi aan op het rooster. "La frite hexagonale' was geboren.

De Vlaming Stroobandt sloot echter een contract met het Nederlandse bedrijf Aviko uit Steenderen die het produkt "Pommes Sixtettes' op de markt bracht. Pogingen van Bonsignore om met Luikse bedrijven onder de naam "Pom'6' of "Roll-Frites' ook zeskantige patat te verkopen werden al gauw opgeschort wegens de rechtszaak.

Gisteren besloot de Luikse rechtbank dat de Waal de eerste rechten op de zeskantige frites bezit. Stroobandt moet voorlopig 5 miljoen franc schade vergoeding betalen. De Waalse advocaten gaan nu uitzoeken hoeveel zakken "Pommes sixtettes' Aviko precies heeft verkocht. Per zak zal dan om 1 franc schadevergoeding worden gevraagd. Precies het bedrag dat Bonsignore door concurrenten is geboden als commissie voor toepassing van zijn vinding. Daarmee is ook het belang van de fritesoorlog geschetst. Wie wint kan buitengewoon rijk worden. De EG-markt voor diepgevroren aardappelprodukten loopt in de honderdduizenden tonnen.

Bij Aviko wordt de relatie met Stroobandt erkend. Het bedrijf zegt ook in verschillende Europese landen zeskantige frites op de markt te brengen. Maar desondanks heeft volgens directeur Zikken het Luikse fritesproces maar een “zeer beperkt belang” voor zijn bedrijf. Gezien het produktassortiment gaat het volgens Aviko “niet om een relevante hoeveelheid”.

Intussen staat de innovatie in de patatsector niet stil. De Brusselse krant Het Nieuwsblad publiceerde vanochtend een foto van twee trotse frietbakkers uit Ooigem die naar een Amerikaans idee patat verkopen in eetbare bakjes. Gemaakt van bladerdeeg.