Wellicht ruim 1.000 doden; Dodental rellen Zaïre veel hoger dan aangenomen

KINSHASA, 2 FEBR. Het dodental van de ongeregeldheden van eind vorige week in Zaïre is aanmerkelijk hoger dan de enkele tientallen waarvan eerst werd uitgegaan. De schattingen lopen nu uiteen van enkele honderden tot ruim duizend.

Een woordvoerder van de regering van premier Étienne Tshisekedi zei gisteravond dat er “ten minste duizend doden” zijn gevallen. De meeste slachtoffers vielen onder de muitende militairen van het reguliere leger, die werden neergemaaid door de elitetroepen van president Mobutu Sese Seko. Volgens de woordvoerder van Tshisekedi, die op zeer gespannen voet staat met president Mobutu, gaan de repressailles van Mobutu nog steeds door.

In Brussel had de Belgische minister van buitenlandse zaken, Willy Claes, eerder verklaard dat het dodental volgens zijn informatie zeker 300 bedroeg en nog aanzienlijk hoger kon liggen. Westerse diplomaten in Kinshasa spraken eveneens van enkele honderden doden.

Intussen heeft president Mobutu de schuld van de rellen gegeven aan Tshisekedi, omdat deze de Zaïrezen had opgeroepen de nieuwe bankbiljetten van vijf miljoen zaïre niet te aanvaarden. Toen de soldaten die vorige week werden uitbetaald in de nieuwe biljetten merkten dat deze inderdaad niet werden geaccepteerd, sloegen ze aan het muiten. Via de televisie liet Mobutu weten dat Tshisekedi zich door zijn verzet tegen de nieuwe biljetten aan verraad had schuldig gemaakt. Tshisekedi meent daarentegen dat Mobutu zijn controle over de Nationale Bank voor eigen doeleinden gebruikt en intussen de Zaïrese economie te gronde richt.

In Kinshasa heerste gisteren een gespannen rust, waarbij af en toe geweerschoten waren te horen. Mobutu's presidentiële garde zette een deel van het centrum van Kinshasa af en versperde de toegang tot de kantoren van de oppositie. Ook de wijk Gombe, waar veel buitenlanders wonen, werd afgezet.

De evacuatie van buitenlanders uit de Zaïrese hoofdstad ging gisteren door. Zo'n 500 buitenlanders, hoofdzakelijk Fransen, Belgen en Italianen, kwamen gisteren in de Congolese hoofdstad Brazzaville aan. In totaal hebben daarmee al ruim 1.500 buitenlanders het land verlaten. Onder de Belgen die Zaïre ontvluchtten bevond zich onder anderen een moeder met haar kinderen die na de uitbarsting van onrust in 1991 naar België was uitgeweken. Vorige maand was ze teruggekeerd om zich weer bij haar echtgenoot te voegen; een maand later was ze na een chaotische vlucht opnieuw terug in België. (Reuter, AP)