Recessie deprimeert markt voor luxe jacht

DÜSSELDORF, 2 FEB. De verleiding wordt mevrouw Pichler te groot. Terwijl de meeste bezoekers van Boot'93 in Düsseldorf slechts bewonderende blikken werpen op de luxe jachten en ander drijvend materieel, verwisselt ze haar hooggehakte schoeisel voor een stel vilten bootsokken, schuifelt naar het achterdek van een gloednieuwe motorkruiser en zet zich neer op een gereedstaande plastic tuinstoel met bijpassende tafel.

“Fantastisch”, zegt Pichler met Beiers accent, rondkijkend alsof op elk moment in de verte de haven van Sneek kan opdoemen, de uitvalsbasis voor de jaarlijks terugkerende zomervakantie met familie. “Maar zolang het oude schip niet tegen een redelijke bedrag is te verkopen, kunnen we ons dit jacht niet veroorloven.”

De prijzen van zeil- en motorjachten zitten in een diep dal. Nederlandse jachtmakelaars schatten het niveau zo'n 20 tot 25 procent onder dat van drie jaar geleden. Door de aanhoudende economische recessie, de hoge onderhoudskosten en een aangekondigde verhoging van de vaarbelasting per 1 januari 1994 heeft menig jachteigenaar het besluit genomen zijn jacht van de hand te doen. En nieuwe kooplustige watersportfanaten dienen zich maar mondjesmaat aan.

Vooral buitenlandse kopers, die circa veertig procent van alle aankopen van motor- en zeiljachten in Nederland voor hun rekening nemen, kijken de kat uit de boom. Voor deze groep is het uiterst onzeker geworden of ze de komende jaren nog kan profiteren van de BTW-vrijstelling zoals die in "waterland' lange tijd van kracht is geweest.

Volgens H.E. de Haan van de Bond van Makelaars in Schepen ligt een ministeriële regeling klaar om de BTW-vrijstelling voor niet-Nederlandse ingezetenen af te schaffen. “Wanneer de regeling wordt ingevoerd, is nog onduidelijk”, aldus De Haan. “Duidelijk is wel dat buitenlandse kopers een afwachtende houding hebben aangenomen en dat werkt natuurlijk als een rem op de markt.”

De BTW-vrijstelling wordt, naar zich nu laat aanzien, per 1 juli 1993 afgeschaft voor alle jachten die na 1 januari 1985 in gebruik zijn genomen. Aanvankelijk zou de regeling op 1 januari 1993 in werking zijn treden. Reden voor het uitstel is, aldus een circulaire van Financiën van 5 januari jongstleden, dat het ministerie het gewenst acht dat de regeling in alle lidstaten van de EG op uniforme wijze wordt toegepast. En daarin bestaat nog geen enkel inzicht, meldt het ministerie.

Ondanks dit uitstel is directeur W. van Baalen van jachtmakelaar de Valk International uit Loosdrecht toch bevreesd dat Nederland voorop zal lopen met de invoering van de BTW-maatregel. “Andere landen, zoals Italië, Spanje en Griekenland, lijken er minder haast mee te hebben. Consequentie is dat steeds meer Duitsers en Belgen hun jachten in Nederland te koop aanbieden om vervolgens in het Middelandse Zee-gebied een nieuw vaartuig aan te schaffen.”

Hoe kleiner het jacht, des te groter de prijsdaling, zo luidt de vuistregel in de vaartuigenbranche in tijden van economische malaise. Prijsdalingen van 25 procent of meer in het segment "motorjachten rond de acht meter' zijn geen uitzondering. Zeiljachten tussen de negen en twaalf meter zijn momenteel zo'n 15 procent goedkoper dan drie jaar geleden. Het onderscheid tussen motor- en zeiljachten is overigens mede bepalend voor de variatie in prijsdaling.

“Mensen met een zeiljacht zijn nu eenmaal wat fanatiekere watersporters. Ze doen hun schip minder snel van de hand”, is de verklaring hiervoor van Van Baalen, die net als zoveel andere makelaars op Boot'93 geen gelegenheid voorbij laat gaan om de klanten positief te stemmen: “Het is nù de tijd om een jacht te kopen. De absolute bodem in de markt is bereikt”, leek zo'n beetje het meest gebezigde verkoopargumenten op de beurs, die afgelopen zondag haar poorten sloot.

Dat het altijd nog slechter, kan bewijst de situatie in de Verenigde Staten. Klaarblijkelijk heeft de economische recessie daar de hardste klappen uitgedeeld. De markt voor motor- en zeiljachten lag drie achtereenvolgende volledig stil.

“Recessie, maar zeker ook de tien procent luxery tax die Bush drie jaar geleden instelde op zeil- en motorjachten heeft een verwoestende uitwerking gehad”, zegt R. Rees, directeur van jachtbouwer Hinckley uit het Amerikaanse Maine, die zijn afzetgebied dit jaar heeft verlegd naar West-Europa. Anderen gingen hem voor, zo blijkt uit cijfers van de Hiswa. Het aantal jachten dat Nederland uit de Verenigde Staten importeerde verdubbelde sinds 1987 tot zo'n 2800 in 1991.

Camper & Nicholson, een grote jachtmakelaar uit Groot-Brittannië die onlangs het megajacht Lady Ghislaine van wijlen Robert Maxwell aan een anonieme koper verkocht, zegt niet veel hinder te ondervinden van economische recessie of stagnatie op de markt voor zeil- en motorvaartuigen. “Maar wij handelen dan ook voornamelijk in jachten die meer dan een half miljoen gulden kosten”, verklaart directeur N. Baker. “En gelukkig zijn de rijken nog steeds rijk genoeg.”