Philips-topman Timmer haalt uit naar Britten

ROTTERDAM, 2 FEBR. Philips-directeur Jan Timmer heeft het Verenigd Koninkrijk gisteren fel bekritiseerd omdat de Britten EG-subsidie voor de ultramoderne HDTV alsmaar blokkeren. “Solide argumenten en de bereidwilligheid van elf landen worden terzijde geschoven omdat één land tegen is”, zei Timmer zonder de Britten bij naam te noemen. “Dat land denkt de wijsheid in pacht te hebben, boven andere landen, terwijl het niet eens een eigen televisie-industrie bezit”, aldus de Philips-topman vanuit het Zwitserse ski-oord Davos.

In het weekeinde kondigde Philips Consumentenelektronica aan de produktie van high definition television-toestellen van het type HD-MAC voorlopig uit te stellen, nu een subsidie van de Europese Gemeenschap van 500 miljoen Ecu (1,1 miljard gulden) op zich laat wachten. Timmer zei gisteren desondanks “nog steeds te geloven in de HDTV”. Op het symposium World Economic Forum in Davos noemde hij zijn onderneming zelfs een “fervente aanhanger” van de televisie van de toekomst. “We zijn er klaar voor, maar we gaan geen produktielijn in gebruik nemen, voordat er geschikte programma's zijn. We wachten tot de Europese Commissie zijn steun geeft aan de programmamakers.”

Wil HDTV slagen, dan zullen programmamakers en programma-distributeurs flinke investeringen moeten doen om over te schakelen op apparatuur die geschikt is voor het opnemen van HDTV-programma's en het verzenden ervan. Het hele traject van studio via satelliet naar de huiskamer zal moeten worden aangepast aan de vernieuwde televisietechnologie.

De Britten onderbouwen hun afwijzinging onder andere door te wijzen op de ontwikkeling van een digitaal HDTV-systeem in de VS dat in de toekomst meer mogelijkheden lijkt te bieden dan het Europese (analoge) systeem. Bij het toekennen van de subsidie zou teveel geld gestoken worden in een systeem, dat over een vijftiental jaar al weer aan vervanging toe is, stellen de Britten. Ingewijden verwachten dat tegen die tijd immers de televisie geheel digitaal zal zijn.HD-MAC, waarvan Philips de produktie heeft uitgesteld, is een mengeling van digitale en analoge technologie.

De Britse subsidie kan pas worden opgeheven in de tweede helft van dit jaar, als naar verwachting het Verenigd Koninkrijk en Denemarken het Verdrag van Maastricht hebben geratificeerd. Daarna kan met meerderheid van stemmen over de kwestie worden besloten.

Voor het Eindhovense elektronicaconcern vormt het gebrek aan daadkrachtige EG-besluitvorming een pijnlijke vertraging. Philips worstelt in de sector consumentenelektronica met flinke verliezen, de verwachting luidt dat er in het afgelopen jaar een verlies van 800 miljoen gulden is geboekt. Timmer meldde gisteren pas tegen eind 1995 de eerste resultaten van de herstructureringsoperatie Centurion te verwachten.

Een woordvoerster van Philips weerlegt de suggestie dat Philips door voorlopige stopzetting van het HDTV-project de Europese Gemeenschap onder druk heeft willen zetten. “Voor ons geldt het uitstellen van de produktie niet als een politiek drukmiddel, maar als commerciële realiteit”, zegt de woordvoerster.

Martin Bangemann, EG-commissaris voor telecommunicatie, meldde gisteren al zijn lobby voor subsidie onverminderd voort te zullen zetten. Dat zou ervoor kunnen zorgen dat de EG, bewust onder druk gezet of niet, op 10 mei wel met geld over de brug komt, wanneer de ministers verantwoordelijk voor het telecommunicatiebeleid opnieuw bijeenkomen om het project te bespreken. En wellicht vormt de high definition television al eerder een agendapunt, als in maart de ministers van buitenlandse zaken elkaar treffen.

Minister Maij-Weggen (verkeer en waterstaat), in Nederland belast met telecommunicatie, heeft via een woordvoerder laten weten dat ze hoop houdt, dat de EG in mei en anders na ratificatie van 'Maastricht' zal besluiten subsidie te verstrekken. De Deense regering, voorzitter van de EG, maakte vanmiddag bekend te werken aan een compromis om de huidige impasse te doorbreken.

Een woordvoerder van het Franse Thomson - samen met Philips en het in Finland gevestigde Nokia producent van de HDTV - zei desgevraagd dat zijn onderneming in het wegvallen van Philips uit de spits van de projectontwikkeling geen reden ziet doorgang van de produktie te heroverwegen. “Het is jammer dat Europa door dit soort vertragingen mogelijk de positie van wereldleider uit handen geeft”, zegt de woordvoerder. “Het wordt tijd dat de EG eindelijk eens een eenduidig beleid hanteert.”

Een wereld-standaard voor televisie-uitzendingen zal waarschijnlijk tot ruim in de volgende eeuw op zich laten wachten als de opvolger van HDTV zich aandient. In Europa is gekozen voor trapsgewijze invoering van HDTV volgens de D2-MAC standaard.