Fietsenkelder

De fiets beleeft een ware come back. Mountain bikes, city bikes en all terrain bikes bepalen steeds meer het straatbeeld.

Dat is natuurlijk prachtig, want het gebruik van een milieuvriendelijk vervoermiddel als de fiets kan niet groot genoeg zijn. Het merendeel van de Nederlandse werknemers woont op fietsafstand van de werkplek. Met de onderhoudsvriendelijke fiets laat je files links (of rechts) liggen, wegopbrekingen zijn geen enkel probleem, evenmin als het binnenstadse eenrichtingsverkeerdoolhof. Toch is het niet een en al jubel. De ellende begint als de tocht van huis naar werk achter de rug is. De fietsende kantoorarbeider wordt behandeld als een paria. Zijn automobiele collega's rijden na een meer of minder snelle rit de parkeergarage binnen, nemen de lift en komen centraal in het gebouw uit. Wat overkomt de fietser in het gemiddelde kantoorgebouw? Hij wordt via de achterdeur binnengeloodst en belandt in een tochtige fietsenkelder, waar een kaal peertje aan het plafond schommelt. Vervolgens moet hij kruip-door sluip-door zijn weg vinden door het gebouw naar de lifthal. Als hij onderweg een regenbui over zich heen gekregen heeft, kan hij in de lift rekenen op een meewarige blik van zijn collega's. Met zo'n verwaaid hoofd en die druipende jas is de ironische vraag onvermijdelijk: “Zo, weer lekker gefietst vandaag?”

Het is wonderlijk dat de fiets zelf zo'n grootse opwaardering ondergaan heeft, maar dat het verlengstuk van het fietsgebruik, de fietsenkelder, tot nu toe geen aandacht gekregen heeft. De eerste fietsenkelder-ervaring beleeft iedereen op school. Die kelder, die met zijn lage plafond een plek voor romantiek en vage dreiging is, waar de eerste zoen wordt gegeven en de eerste sigaret gerookt. In het halfduister komen prille liefdes tot stand of worden rekeningen gewelddadig vereffend. Fietsers in de leeftijdscategorie tot pakweg achttien jaar zullen dan ook weinig te klagen hebben. Maar wie de school verruilt voor het werkende leven heeft weinig behoefte meer aan zo'n ouderwetse fietsenkelder, waar je met moeite je fiets fatsoenlijk kunt parkeren.

Dat gaat nu veranderen. De Centrale, een groot kantoorgebouw dat naast het ministerie van VROM wordt gebouwd, wordt het eerste kantoorgebouw in Nederland waar de fietser een prominente plaats toebedeeld krijgt. Het idee is van Jaap Joldersma van de Maatschappij voor Bedrijfsobjecten (MBO), de projectontwikkelaar die De Centrale laat bouwen. “De fietser krijgt een entree met status aan de voorkant van het gebouw. In een hoogwaardig afgewerkte ruimte kan hij zijn fiets neerzetten. Het wordt geen marmer, maar wel iets anders dan de gebruikelijke kelderkwaliteit. Door een glazen wand heb je uitzicht op de entreehal. De ruimte wordt verwarmd en er komen dezelfde lichtarmaturen als in de entreehal. Voorlopig heet het nog fietsenstalling, maar er moet een betere naam komen. Bij het servicepunt kan de fietser zichzelf opknappen. Er is een kluisje om natte jassen op te hangen, en er is gelegenheid om je haar te föhnen en je gezicht en handen te wassen. Vervolgens willen we hem rechtstreeks in de hal laten uitkomen, net als zijn collega's uit de parkeergarage.”

Het is niet toevallig dat het idee bij MBO ontstaan is. MBO bouwt met name op stationslocaties, waar grote beperkingen gelden voor het gebruik van de auto. Bij het Atrium, het kantoorgebouw waar MBO zelf gehuisvest is, was nog geen rekening gehouden met de toegenomen fietsmobiliteit. “Daar hebben we veel van geleerd”, zegt Joldersma. “De fietser van tegenwoordig komt voor in alle geledingen, van de telefoniste tot aan de directeur. Keurige heren uit Zuid met een krijtstreepje en een elastiekje om de broekspijp komen nu via de achterdeur binnen fietsen. Dat klopt niet, en dat willen we in Den Haag anders gaan doen.”

Het plan is de ontwerptafel al gepasseerd. De Amerikaanse architect die De Centrale ontwierp, reageerde direct heel positief. Voor hem is de fiets een fantastisch fenomeen. In Amerika is fietsen iets voor excentriekelingen, hier fietst iedereen. Dat de fiets zo'n plek krijgt in dit gebouw vindt hij heel bijzonder. De upgrading van de fietsenkelder is daarmee een feit. De suggestie dat in zo'n ruimte de ouderwetse verzinkte fietsenrekken dan ook maar door een modern ontwerp vervangen moeten worden, staat Joldersma wel aan. Industrieel ontwerpers kunnen zich melden.