Zaïre verbiedt leger van België de toegang

KINSHASA/BRUSSEL, 1 FEBR. Het bewind van de Zaïrese president Mobutu Sese Seko heeft de Belgische regering gewaarschuwd geen troepen uit het buurland Kongo naar de Zaïrese hoofdstad Kinshasa te sturen. Volgens de Belgische minister van defensie, Leo Delcroix, is Brussel bereid militaire middelen te gebruiken om de 3.000 Belgische burgers die Kinshasa willen verlaten, te evacueren.

Zaïrese legerleiders hebben de Belgische troepen in de Kongolese hoofdstad Brazzaville te kennen gegeven de grensrivier tussen Kongo en Zaïre niet over te steken en verklaarden de oever van Kinshasa “operationeel gebied”.

In de rellen, die als gevolg van een muiterij van Zaïrese soldaten donderdag in Kinshasa zijn uitgebroken, zijn tussen de 65 en honderd mensen om het leven gekomen, onder wie de Franse ambassadeur. Troepen van Mobutu hebben de situatie. Gisteren zijn vierhonderd Belgische paratroepen aangekomen in Brazzaville en tweehonderd anderen zijn onderweg, aldus de Belgische minister van buitenlandse zaken, Willy Claes. Tachtig Franse paratroepen zijn inmiddels wel de Kongorivier overgestoken om te helpen bij de evacuatie van buitenlanders. Mobutu stemde om humanitaire redenen in met aanwezigheid van de Fransen, maar verbood de Belgen voet op Zaïrese bodem te zetten.

Al enkele dagen herhaalt de Zaïrese staatstelevisie Mobutu's standpunt dat Belgische soldaten “absoluut geen autoriteit” hebben om het land binnen te komen. Verder zendt de televisie regelmatig interviews uit met Belgen die verklaren niet van plan te zijn het land te verlaten. Het is onduidelijk waarom Mobutu zich zo onbuigzaam opstelt tegenover België, dat zich regelmatig kritisch heeft uitgelaten over Mobutu's 28-jarige bewind. België, Frankrijk en de Verenigde Staten, de drie belangrijkste hulpverleners aan Zaïre, hebben als voorwaarde voor hulp gesteld dat Mobutu zich niet bemoeit met beslissingen van de hervormingsgezinde minister-president Etienne Tshisekedi.

In twee grote evacuatie-operaties hebben tot nu toe ongeveer 1.300 buitenlanders Zaïre verlaten. Fransen begeleidden gisteren 220 voornamelijk Franse burgers uit Kinshasa. Vierhonderd Belgen moesten op aandringen van president Mobutu zaterdag met zijn privéjacht naar Brazzaville worden vervoerd. Zo'n tweehonderd Portugezen hebben Kongo gisteravond verlaten en zijn naar Portugal gevlogen. De Portugezen zijn de eerste Europeanen die naar hun land zijn teruggekeerd. Gisteravond is een groep Belgen gevolgd. (Reuter, AFP)