Auto-identificatie

Bij veel misdrijven, zeker bij ontsnappingen en ontvoeringen, is op een of andere manier wel een auto betrokken. Meestal worden die auto's ook gezien, maar naderhand zelden geïdentificeerd. Dat kan ook moeilijk anders, want niet iedereen kent het Autovisie Jaarboek uit het hoofd of weet het verschil tussen een Plymouth en een Pontiac. Voor de politie zit er dan ook vaak niets anders op dan om een groot aantal autovakbladen door te nemen. Soms worden getuigen meegenomen naar een parkeergarage, in de hoop dat het gezochte model daar aanwezig is. Niet zelden wordt de verkeerde auto aangewezen: veel mensen gaan namelijk af op de kleur.

Voor de politie lopen de frustraties dan ook vaak hoog op. Zeker voor de Britse brigadier Simon Grantham, die vier jaar geleden in Weymouth, Dorset wekenlang jacht maakte op een man die kinderen in zijn auto lokte. Hij kon er maar niet achter komen om wat voor auto het ging. Grantham was het bladeren in tijdschriften uiteindelijk zo beu dat hij voorstelde om een computerprogramma te ontwikkelen waarmee compositiefoto's van personenauto's konden worden gemaakt.

Ambtenaren van het Britse Ministerie van Binnenlandse Zaken vonden het wel een aardig idee en staken hun licht op bij de Universiteit van Southampton. Daar ging men niet over een nacht ijs. Ruim driehonderd proefpersonen kregen afbeeldingen van auto's te zien die zij in hun eigen woorden moesten beschrijven. Op basis van de meest voorkomende trefwoorden werd vervolgens een expertprogramma ontwikkeld dat nu experimenteel in gebruik is bij de politiekorpsen van Lancashire en Londen en binnenkort onder de naam Motorfit (naar: Photofit) ook commercieel verkrijgbaar zal zijn. Leverancier Motorfit Systems Ltd. is een volle dochter van JATO, een internationale organisatie met vestigingen in heel Europa die ten behoeve van de auto-industrie allerlei produktgegevens inventariseert.

In het programma is de informatie van ruim 2500 automerken opgeslagen. Geen model is overgeslagen: alleen al van de Ford Sierra zijn in de loop der jaren meer dan veertig verschillende uitvoeringen op de markt gebracht. Motorfit vraagt ooggetuigen de auto in zeer algemene termen te beschrijven. Gaat het om een typische "broodwinnersauto', een sportwagen of om iets heel simpels? Is het een auto voor mannen of voor vrouwen? Projectmanager Brian Miller: “Zonder te weten welke motor er onder de kap zit, kunt u over het algemeen ook wel zeggen of het om een snelle auto gaat. Al moet u zich wel realiseren dat over termen als "snel' en "krachtig' doorgaans heel verschillend gedacht wordt. Voor mensen die de Jaguar van pa gewend zijn is een Ford Sierra ongetwijfeld een compacte auto, maar vergeleken met de Mini van moe is deze vierwieler al gauw een forse bolide.”

Het programma informeert verder naar de vorm van de auto (slank, breed, vijfdeurs), de kleur en de meest uiteenlopende onderdelen, zoals spiegels, bumpers, de carosserie, wieldoppen, bekleding, lakwerk, dashboard, kofferruimte, etcetera. “Alle beetjes helpen”, zegt Miller. “Soms weten mensen zich plotseling weer iets bijzonders te herinneren, zoals de vorm van de portieren.”

Nadat alle gegevens zijn ingevoerd, zoekt het computerprogramma in het gegevensbestand naar modellen die met de beschrijving overeenkomen. De kandidaatwagens verschijnen dan in de gewenste kleur op het scherm. Is de auto eenmaal door de getuige geïdentificeerd, dan zoekt de politie uit hoeveel auto's van het desbetreffende model in het gebied van de misdrijf geregistreerd staan.

Motorfit wil om de drie maanden een bijgewerkte versie van het programma op de markt brengen. Een heel karwei, geeft Miller toe. “Het meeste werk bestaat uit het verzamelen van fotomateriaal. We hebben nog steeds niet van alle modellen foto's. Van een oude Bently blijken slechts drie exemplaren te bestaan. Toegegeven, de kans dat zo'n auto bij een misdrijf betrokken raakt is natuurlijk niet erg groot, maar zeldzame modellen nemen we in principe ook mee. De oudste modellen in ons bestand zijn ongeveer dertig jaar geleden op de Britse markt geïntroduceerd.”

Volgens Miller kan het programma makkelijk voor gebruik in andere landen worden aangepast. Ook zou Motorfit voor heel andere toepassingen kunnen worden gebruikt, zoals de identificatie van vrachtwagens, geweren en schoenen. Miller: “Ik denk alleen niet dat machine-identificatie als bewijslast in een rechtszaak geaccepteerd zal worden. Uiteindelijk is het programma niet meer dan een hulpmiddel. Wij kunnen onmogelijk garanderen dat het geselecteerde model de auto is die de getuige heeft gezien. We zullen hem op zijn woord moeten geloven.”