Veldkamp en Zandstra tonen vorm bij opening van seizoen

BERLIJN, 30 NOV. Hoog was de vlakte waarop de Nederlandse schaatsers deze maand trainden, hoog was ook hun prestatieniveau tijdens de eerste internationale wedstrijden van het seizoen. De verenigde concurrentie keek op afstand bewonderend toe hoe Bart Veldkamp en Falko Zandstra de wereldbekerwedstrijd in Berlijn naar hun hand zetten. Veldkamp schitterde gisteren met een baanrecord van 6.50,00 op de vijf kilometer, Zandstra reed zaterdag een toptijd van 1.55,93 op de 1500 meter.

Twee weken na terugkeer van een veertiendaags verblijf op Tenerife bleek de waarde van de hoogtestage van de mannenploeg groot. Herhaling van het experimentele trainingskamp van bondscoach Ab Krook is twijfelachtig. Het hangt af van het vinden van een co-sponsor. Het dagelijks bestuur van de KNSB heeft toegezegd op 1 december de plannen voor een geldschieter naast de hoofdsponsor te presenteren. Door een bestuursvacuüm (geen voorzitter, een aftredende penningmeester) zit dat er niet in. Maakt de schaatsbond de belofte niet waar, dan gaan de allrounders zelf op zoek naar een ploegsponsor. De gewijzigde ISU-reglementen maken bij internationale titeltoernooien twee en bij wereldbekerwedstrijden zelfs drie reclame-uitingen op de pakken mogelijk. Het mooiste plekje, op de muts, blijft gereserveerd voor het de hoofdsponsor.

Krook bepleit al maanden een verdere professionalisering. Hij heeft als ideaal een strikte scheiding van een topsportsectie. De KNSB is daar tegen. Eventuele extra middelen moeten volgens de bond ook de minder sterke secties ten goede komen, vindt het bestuur. De onderhandelingspositie van de schaatsers is zwak. Ze vertrekken donderdag naar Noord-Europa en zullen pas vlak voor kerst naar Nederland terugkeren.

“Beleggen ze volgende keer een kamp op de Veluwe, dan ga ik ook”, zegt Veldkamp. “Want ik beleef aan het schaatsen ontzettend veel plezier.” Veel vertrouwen in de slagvaardigheid van de bond heeft Veldkamp niet. “Alle Nederlandse rapporten over topsport gaan dezelfde weg als een rol toiletpapier”, zei Veldkamp.

Over tenminste drie schaatsers kon Krook gisteren uitbundig zijn. Rintje Ritsma bezette twee podiumplaatsen: tweede op de 1500 en derde op de 5000 meter. Op de laatste afstand eindigde hij een fractie achter Zandstra. Op de 1500 meter had Arjan Schreuder in beginsel mooi bij Zandstra en Ritsma kunnen aansluiten. De Noordhollander, die het vorig seizoen met een sterke prestatie bij de wereldbekerfinale besloot, viel door een zwakke laatste ronde terug naar de achtste plaats.

Thomas Bos was de enige die uit de toon viel. De wereldrecordhouder op de drie kilometer en nummer vier bij het WK dreigt het Europees Kampioenschap te gaan missen. Nu de ISU de "kleine' landen wil bevoordelen, zullen er niet meer dan drie Nederlanders bij EK en WK starten. Het gat dat Veldkamp, Zandstra en Ritsma hebben geslagen is groot.

Als vanouds kennen de Noren minder selectieproblemen. Ziek, zwak en misselijk, zo was ongeveer de toestand in de groep van Hans-Trygve Kristiansen. Niemand was fit, in Inzell werd een mislukt trainingskamp gehouden en tot overmaat van ramp was er pas half november ijs op de baan van Valle Hovin. Het mocht een wonder heten dat oud-wereldkampioen Koss vierde werd op de vijf kilometer. Een dieptepunt was de verrichting op de 1500 meter, een onderdeel waarop de Noren in Albertville (goud en zilver) excelleerden. Mede omdat de rentree van de 32-jarige Rolf Falk-Larssen vooralsnog weinig succes heeft, was Steinar Johansen met een twintigste plaats de beste Noor.

Vrouwencoach Henk Gemser heeft zich er bij neergelegd dat zijn rijdsters dit seizoen geen prijzen zullen verdienen. Alleen Carla Zijlstra reed één goede afstand. Ze werd derde op de vijf kilometer. Voor het klassement acht Gemser Annamarie Thomas kansrijker. “Die kan binnen een jaar Nederlands beste zijn”, luidt de prognose. De debutante zelf, die in Berlijn net als Ingrid van der Voort twee persoonlijke records reed, is daar nog niet zo zeker van.

Gemser raakte onder de indruk van Gunda Niemann. De Duitse won dit weekeinde alles. Ze reed sneller dan vorig jaar. Niemann, tegenwoordig bibliothecaresse met ouderwetse "DDR-faciliteiten', had het eigenlijk een jaartje rustig aan willen doen. Haar privé-sponsor gaf echter te kennen dat op tenminste vier wedstrijden een prestatie van allure moest worden neergezet.

De Nederlandse Sandra Voetelink moet uitkijken. De nieuwe bondscoach, Henk Gemser, vond haar verrichtingen onder de maat. Hij verwijt Voetelink luiheid, zelf ontkent ze dat. Op de 1500 meter, haar favoriete afstand, eindigde Voetelink als zestiende, op de vijf kilometer als 27ste. Gemser dreigde dit weekeinde even een “dubbelloops jachtgeweer” ter hand te nemen. Dat was Gemseriaanse beeldspraak.