Overaanbod teistert papiermarkt

AMSTERDAM, 30 NOV. De fusie van Bührmann-Tetterode (BT), Koninklijke KNP en VRG-Groep komt voor beleggingsanalisten vrij onverwacht. Het was duidelijk dat de drie ondernemingen die actief zijn op de papier,- verpakkings- en kantorenmarkt, moeilijke tijden doormaakten, maar niemand had op zo'n volledige mega-fusie gerekend.

De drie ondernemingen waren al op een aantal manieren met elkaar verbonden. KNP had een meerderheidsbelang (50,98 procent) in VRG. BT en KNP werkten samen in een aantal joint ventures op het gebied van verpakkingen. Aan de andere kant hadden de drie bedrijven zelfstandigheid hoog in het vaandel. BT was er trots op een grote zelfstandige papiergroothandel te beheren en VRG had ambitieuze groeiplannen.

BT, KNP en VRG zagen dit jaar alle drie hun winst dalen ten opzichte van vorig jaar. Overcapaciteit op de Europese papiermarkt, de tegenzittende economie en de valutacrises waren de voornaamste oorzaken van deze daling. Toch geloven analisten niet dat de fusie tot stand is gekomen omdat de papierconcerns met hun rug tegen de muur stonden. “Geen van de drie concern verkeerde in acute nood”, aldus O. Poos, analist bij effectenkantoor Bangert, Pontier & Partners.

BT (grafisch papier, verpakkingen en kantoorsystemen), qua omzet de grootste partij, maakte twee weken geleden bekend dat de netto winst over de eerste negen maanden van dit jaar was teruggelopen met 38 procent ten opzichte van vorig jaar. De verslechterde markt en de daarmee samenhangende druk op de prijzen, noemde de directie als belangrijkste boosdoener. De valutacrisis had eveneens een negatief effect op de resultaten van BT. De afzet van grafische apparatuur viel tegen omdat de grafische industrie onder de huidige economische omstandigheden de neiging heeft investeringen uit te stellen.

Koninklijke KNP sprak begin oktober de verwachting uit dit het concern de tweede helft van dit jaar geen of een zeer lage netto winst te boeken. De papierproducent gaat gebukt onder onder blijvend lage papierprijzen als gevolg van structurele overcapaciteit op de Europese papiermarkt. Net als BT leed KNP onder de onrust op de valutamarkt.VRG (papier, grafische- en kantoorsystemen), de middelste fusiepartner, moest onlangs een halvering van de winst aankondigen. Vooral de Franse dochter Agena drukt zwaar op het resultaat. Agena, dat in Frankrijk marktleider als distributeur van computers, is door de malaise op de computermarkt in de rode cijfers geraakt. Een grootscheepse reorganisatie moet Agena weer gezond maken.

De koersen van de aandelen BT, KNP en VRG waren als gevolg van deze onheilstijdingen flink gekelderd de afgelopen maanden.

Beleggingsanalisten beoordelen de voorgenomen fusie in eerste instantie postief. Ze denken dat het nieuwe conglomeraat financieel steviger zal zijn dan de drie afzonderlijke bedrijven en dat het mogelijk is kostenreducties door op terreinen waar de activiteiten overlappingen vertonen, zoals papiergroothandel, verpakkingen en distributie van grafische apparatuur.

De nieuwe combinatie zal op de Europese markt voor drukpersen een marktaandeel hebben van 50 tot 60 procent. BT verkoopt grafische apparatuur van Heidelberg en VRG vertegenwoordigt het merk Roland. Heidelberg en Roland hebben, volgens een analist, al positief gereageerd op de fusie. De Europese producenten van drukpersen moeten opboksen tegen felle concurrentie uit Japan.

Hoewel analisten zeggen dat er geen sprake is van een noodgedwongen fusie, nemen ze aan dat voor een "Nederlandse' fusie is gekozen omdat de koers/winst verhouding van Nederlandse aandelen lager is dan in het buitenland. Dat maakt de voorgestelde aandelenruil “op basis van gelijkwaardigheid” eenvoudig dan wanneer er een buitenlands concern bij betrokken zou zijn. “In die zin waren BT, KNP en VRG wel op elkaar aangewezen”, aldus een analist.