Kunstwereld wil dialoog met Oostblok

AMSTERDAM, 30 NOV. Als kunstenaars invloed krijgen op het management van bedrijven, gaat het beter met de wereld. Dit is kort gezegd de achtergrondgedachte van de organisatie Art meets Science and Spirituality in a changing Economy, die gisteren in het Stedelijk Museum in Amsterdam voor een gehoor van ongeveer tweehonderd topmanagers van het Nederlands bedrijfsleven (van onder andere de ING bank, Heidemij, Twijnstra Gudde en Rabobank) haar nieuwe plannen ontvouwde.

Art meets Science wil de komende jaren een daadwerkelijke bijdrage leveren aan het oplossen van de sociale en economische problemen in Midden- en Oost-Europa. In steden als Warschau, Boedapest, Sofia, Praag en Berlijn wil Arts meets Science kunstenaars, geleerden, economen en Oosteuropese politici en managers laten filosoferen over mogelijke oplossingen voor de problemen in het voormalige Oostblok. In samenwerking met de Erasmus Universiteit wil Art meets Science ook concrete managerscursussen geven, waarbij eveneens expertise van Oosteuropese "denkers' wordt gevraagd.

De vorige (vijfdaagse) Art meets Science-bijeenkomst in 1990 in het Stedelijk vond veel weerklank bij vooraanstaande zakenlieden onder wie P. Fentener van Vlissingen (SHV) en G.A. Wagner (Shell). Kunstenaars als de (inmiddels overleden) avantgarde componist John Cage, beeldend kunstenaars Robert Rauschenberg, Lawrence Weiner, J.C. van der Heyden en Marina Abramowic discussieerden met geleerden als de New Age-natuurkundige Fritjof Capra en geestelijke leiders als de Tibetaanse vorst-in-ballingschap de Dalai Lama over de sociale en economische problemen waarmee de wereld kampt. Om de enorme kloof tussen rijk en arm te dichten stelde Cage bijvoorbeeld voor om iedere mens op aarde een bepaald krediet te geven. “Ons begrip van geld moet veranderen,” aldus Cage. Wat hij en de andere 'denkers' vertelden is nu op video's van het congres te zien. Door het creatieve en intuïtieve denken van kunstenaars en spirituele leiders in de economie te integreren zal een meer solidaire en minder op eigen belang gerichte samenleving ontstaan, hoopt de initiatiefneemster van Art meets Science Louwrien Wijers, kunstmedewerkster van het Financieele Dagblad. Haar grote inspiratiebron is de overleden Duitse Fluxus-kunstenaar Joseph Beuys, die het begrip kunst wilde verbreden tot het hele leven: ”Ieder mens is een kunstenaar” en ”Ons ware kapitaal is onze creativiteit” zei Beuys.

Om de globale theorieën ook in concrete goede daden om te zetten wil Art meets Science zich nu op Oost-Europa richten. De bijeenkomst gisteren was daarvoor een opmaat.

Rabobank-topman F.H. Schreve ging in op de stagnerende economie en stelde dat alleen maar efficiënter werken en de concurrentie verscherpen op lange termijn niet de oplossingen bieden voor de mondiale economische problemen. Een meer op solidariteit gerichte maatschappij zou kunnen ontstaan als managers zich open stellen voor creatieve en inspirerende oplossingen, bij voorbeeld van kunstenaars. Kunstenares Marina Abramowic pleitte ervoor om meer irrationeel te denken, omdat rationaliteit geen uitweg uit de problemen meer biedt. De Duitse ambassadeur in Nederland, dr.K.J. Citron schetste de enorme problematiek in Midden- en Oost-Europa en gaf aan dat invoeren van het "westerse maatschappijmodel' niet een tovermiddel is. Maar of kunstenaars en spirituele leiders in tijden van crises zoals nu veel bij kunnen dragen aan het opvullen van de "leegte' die is ontstaan na het wegvallen van het marxisme-leninisme, betwijfelde hij. Kunstenaar Lawrence Weiner concludeerde na de bijeenkomst: “Ik weet als kunstenaar nu meer van bedrijven. Maar of bedrijven nu ook meer van kunstenaars weten, vraag ik me af.”