Kans op een as Bonn-Den Haag

Komt er een nieuwe as Bonn-Den Haag? De kansen ervoor zijn niet gering, als de plannen worden uitgevoerd om, naar analogie van Bonn en Parijs, geregeld en beurtelings in het ene en het andere land een "topconferentie' te houden van premier Lubbers en bondskanselier Kohl, elk vergezeld van een stuk of vijf, zes ministers.

Vanuit Bonn wordt al enige tijd aangedrongen op dergelijke ontmoetingen. Minister van buitenlandse zaken Klaus Kinkel is er een groot voorstander van. In alle belangrijke kwesties - Joegoslavië, monetaire unie, financiering van de EG, rol van NAVO en Westeuropese Unie in de Europese veiligheid - zijn Nederland en Duitsland het met elkaar eens. Die band wil hij verder ontwikkelen. Helmut Kohl heeft suggesties over een geregelde Duits-Nederlandse top al verscheidene keren gedaan tegenover bezoekende CDA'ers.

Het probleem zat eigenlijk aan Nederlandse kant, bij Ruud Lubbers en Hans van den Broek. Tweede-Kamerleden als René van der Linden en Joost van Iersel, beiden behorend tot de Eurolobby, willen graag een sterkere band met Duitsland; zij worden gesteund door fractieleider Brinkman. Van den Broek hing aan de band met Engeland, en bovendien houdt hij er niet van dat zich zoveel ministers op zijn terrein begeven. De mooie relatie met zijn nieuwe "Duzfreund' Klaus Kinkel schijnt hem te hebben overtuigd.

Resteerde Lubbers. Bij de premier speelde behoud van de band met Londen een zware rol, ook nog nu de Britten het in de Gemeenschap wel wat bont maken. Bovendien was de relatie met Kohl enigszins bekoeld door twee incidentjes. De eerste betreft Lubbers' rede in Tilburg in februari 1990, waarin hij midden in de discussie over de Duitse hereniging aandrong op handhaving van de bestaande grenzen in Europa. De premier heeft naderhand zijn uiterste best gedaan geloofwaardig te maken, dat hij de Oder-Neisse grens tussen Oost-Duitsland en Polen had bedoeld. In Bonn had men dat anders begrepen.

Het tweede punt betreft de "rente-brief', die Lubbers eerder dit jaar aan Kohl stuurde en waarin hij, in het licht van de valutacrisis in Europa, aandrong op verlaging van de rentevoet in Duitsland. De toon van de brief beviel Helmut Kohl in het geheel niet, evenmin als deze ongevraagde adviezen van de Nederlandse partijgenoot op zichzelf.

Kohl heeft nu zelf enkele weken geleden via zijn ondubbelzinnige aanbeveling (met de hartelijke dank aan AVRO-radio) om Lubbers tot opvolger van Delors te benoemen, de nog resterende ijsdeeltjes uit de lucht gehaald. De as Bonn-Den Haag kan worden gesmeed. (RM)