"Herlevend racisme' doet emoties hoog oplopen

De Europese ministers voor immigratiezaken zijn vandaag in Londen bijeengekomen om te komen tot een harmonisatie van de spoedprocedures voor asielzoekers, zodat onterechte aanvragen snel kunnen worden afgewezen. Ook willen de ministers de criteria vastleggen voor "veilige' landen, waarheen men zonder risico van vervolging kan worden teruggestuurd. Het overleg voltrekt zich tegen de achtergrond van groeiend verzet tegen en vrees voor oplevend racisme en vreemdelingenhaat in Europa en Israel.

DUITSLAND

Ook het afgelopen weekeinde werden in Duitsland weer woonoorden voor asielzoekers aangevallen. Dat gebeurde onder meer in het Oostduitse Eberswalde (waar een oord bijna helemaal uitbrandde), Winsen en het Zuidwestduitse Marktredwitz. Daarbij vielen geen doden. In Leipzig kwam het tot een urenlange veldslag tussen politie en links-radicale, veelal vermomde Autonomen.

Na dertig uur besloten onderhandelen waren specialisten van de grote Duitse partijen (CDU/CSU, SPD en FDP) er gisteren nog steeds niet in geslaagd om een compromis over een wijziging van het asielrecht te vinden. Woensdag willen zij hun overleg voortzetten, dat nog voor kerst een akkoord moet brengen. De fractievoorzitters in de Bondsdag van SPD en CDU/CSU, Klose en Schäuble, bekrachtigden die doelstelling gisteren. In Duitsland zijn dit jaar totnutoe 80 procent van de 550.000 asiel-aanvragen in de EG gesteld.

ISRAEL

De Israelische regering heeft zich gisteren tijdens de wekelijkse kabinetszitting niet laten overspoelen door een golf van sterk anti-Duitse emoties die over Israel gaat. De overgrote meerderheid van de ministers had geen oren naar een suggestie van minister van onderwijs Shulamit Aloni om joden en Israeliërs op te roepen Duitsland te boycotten indien Bonn geen metten maakt met neo-nazistische en racistische uitwassen. Wel hebben drie leden van de Knesset, het Israelische parlement, gisteren besloten niet naar Duitsland te reizen uit protest tegen heroplevend anti-semitisme en het aanhoudende rechts-radicale geweld tegen buitenlanders, en omdat de Duitse justitie en politiek daartegen niet harder optreden. De parlementariërs waren uitgenodigd door het ministerie van buitenlandse zaken in Bonn.

Premier Yitzhak Rabin en de minister van buitenlandse zaken Shimon Peres stelden zich op het standpunt dat een boycot juist de anti-democratische elementen in Duitsland in de kaart speelt. In plaats daarvan sprak de regering gisteren haar grote bezorgdheid uit over het geweld in Duitsland tegen vreemdelingen en joden. De regering deed een dringend beroep op Bonn deze elementen de kop in te drukken.

De kwestie van herlevend anti-semitisme in Duitsland kwam gisteren op de agenda van de kabinetszitting wegens de zeer emotionele reacties op een door de Israelische televisie uitgezonden Duitse reportage over de opkomst van het neo-nazisme in Duitsland. De nieuwslezer waarschuwde vrijdagavond de kijkers voor de “moeilijke momenten” in deze reportage. Beelden van de vernietiging van joden in Auschwitz werden ritmisch afgewisseld met fragmenten van neo-nazistische bijeenkomsten in Duitsland, waar "Sieg Heil' en "dood aan de joden' werd gezongen. “Niemand is helaas in Auschwitz omgekomen”, schreeuwde een jonge neo-nazileider, nadat de kijkers opnamen van naakte joden op weg naar de gaskamers hadden gezien. “Joden met kromme neuzen moeten worden afgemaakt”, zong een groepje aangeschoten jonge neo-nazi's in een café in Duitsland.

Terwijl minister Aloni vrijdagavond al met een joodse boycot dreigde, riep de oppositionele Likud-partij op tot het verbreken van de diplomatieke betrekkingen met Duitsland. In de kranten verscheen gisteren een stortvloed van fel anti-Duitse artikelen. “Er gebeurt iets satanisch in Duitsland”, schreef het blad Ma'ariv. “Dat zou niet zijn gebeurd indien de Duitse autoriteiten het verschijnsel van het neo-nazisme niet zo licht hadden opgenomen”. Ma'ariv riep op tot het organiseren van “reusachtige demonstraties” om de afschuw en de woede van het joodse volk “over de herleving van Hitlerisme in het vaderland van het nazisme tot uitdrukking te brengen”.

In een hoofdartikel schreef Yediot Ahronot gisteren naar aanleiding van de televisiebeelden uit Duitsland dat het niet de taak van de Israelische regering is maar van joodse organisaties, zoals het Joods Wereldcongres, om tot een boycot van Duitsland op te roepen. Deze krant besloot haar hoofdartikel met een beroep op de 10.000 Israeliërs en 30.000 joden in Duitsland “naar huis terug te keren”.

De Israelische ambassadeur in Duitsland, Benjamin Navon, bevestigde vanmorgen in een televisie-interview dat “velen onder mijn joodse vrienden in dit land bang zijn geworden en overwegen om naar Israel te vertrekken”. Hij zei daarvoor “begrip” te hebben “al mag angst voor ons zionisten eigenlijk niet de eerste reden zijn om naar Israel te gaan”. Volgens Navon is de afgelopen weken veel schade toegebracht “aan de bruggen die de afgelopen 25 jaar tussen Duitsland en Israel zijn gebouwd om het verleden te overspannen”.

Ook de ambassadeur onderstreepte dat Israel hoopt en verwacht dat de Duitse justitie en politici scherper tegen rechts-radicalisme en anti-semitisme zullen optreden.

SPANJE

Vier skinheads zijn in de Spaanse hoofdstad Madrid gearresteerd in verband met de dood van een jonge Marokkaan, die op 17 november in elkaar werd geslagen en negen dagen later aan zijn verwondingen overleed. Deze arrestaties volgen op de aanhouding van een politieman op verdenking van de moord op een Dominicaanse immigrante. Gisteren namen honderden mensen deel aan een protest tegen racisme in de Madrileense voorstad waar de Marokkaan dodelijk werd verwond. In Barcelona kwamen naar aanleiding van de dood van de immigrante ongeveer 20.000 mensen bijeen om te protesteren tegen racisme en vreemdelingenhaat.

ZWEDEN

Honderden Zweden hebben gisteren in Stockholm gedemonstreerd tegen recente uitbarstsingen van racisme. Sprekers veroordeelden de schending van 150 joodse graven, een week geleden. Ook werd kritiek geleverd op de Marokkaanse immigrant Ahmed Rami, die plannen voor een “anti-zionistisch wereldcongres” had aangekondigd. Na protesten heeft Rami gezegd het congres later elders te houden. De politie vraagt zich overigens af of de plannen serieus zijn. Anarchisten vielen intussen een bijeenkomst aan van 70 ultra-rechtse Zweden die door 50 politiemannen werd bewaakt. Vier anarchisten werden aangehouden. De politie bereidde zich vandaag voor op verdere ongeregeldheden ter gelegenheid van de verjaardag van de dood van Karel XII, die door Zweedse neo-nazi's wordt verafgood.

NEDERLAND

Op verschillende plaatsen in Nederland is zondag gedemonstreerd tegen de toenemende vreemdelingenhaat in Duitsland. In Amsterdam liepen ongeveer 1.500 mensen, begeleid door een drumband, van het standbeeld van de Dokwerker op het Jonas Daniël Meijerplein naar het Museumplein. Daar werden met enkele minuten stilte de slachtoffers herdacht van het geweld tegen vreemdelingen. De tocht verliep zonder incidenten.

De mars was een particulier initiatief van mensen die zich naar eigen zeggen “opwinden over het toenemende geweld tegen vreemdelingen”. Verschillende organisaties hebben hun steun betuigd, zoals het IKV, het Moslim Informatie Centrum, het Auschwitzcomité en de Anne Frank Stichting.

Ook in Venlo is zondag gedemonstreerd tegen racisme en discriminatie. Nagenoeg alle godsdienstige, politieke en maatschappelijke organisaties waren in de stoet vertegenwoordigd. Behalve de joodse en Molukse gemeenschap waren de leden van de Turkse en Marokkaanse moskee aanwezig alsmede de rooms-katholieke en reformatische kerkgenootschappen. Leden van het vrijwel voltallige college van burgemeester en wethouders en van de Venlose gemeenteraad openden de stoet.

Een woordvoerder van het vluchtelingenwerk wees op de waarneembare angst bij ook in Nederland verblijvende buitenlanders. Namens de joodse gemeenschap werd opgemerkt dat de Thora de joden voorhoudt goed te zijn voor vreemdelingen. Een vertegenwoordiger van de moslim-gemeenschap bracht dank aan de deelnemers aan de protesttocht en zei zeer onder de indruk gekomen te zijn van de massale deelname.