Weekoverzicht

Alle aandacht ging deze week uit naar de Franse boeren, die met veel misbaar uiting gaven aan hun ongenoegen over het Amerikaans-Europese landbouwakkoord dat vorige week vrijdag na vele maanden onderhandelen werd bereikt.

Het akkoord, dat de weg vrij maakt voor verdere onderhandelingen over liberalisering van de wereldhandel (Gatt), voorziet in vermindering van de subsidie voor agrariërs en daling van het volume van de gesubsidieerde export. De Franse boeren, de belangrijkste exporteurs van landbouwprodukten in de EG, vrezen dat ze daardoor veel schade zullen lijden. Uit woede over de medewerking van de Nederlandse EG-commissaris Andriessen aan het akkoord hebben de boeren aangekondigd vanaf 1 december vrachtwagens met agrarische produkten uit Nederland te zullen tegenhouden. Gisteren hebben ze de eerste blokkades al opgericht op een aantal snelwegen tussen België en Frankrijk.

De boeren krijgen steun van de Franse regering, die deze week besloot het veto paraat te houden voor geval het aanstaande Gatt-akkoord indruist tegen de “vitale belangen” van Frankrijk. In diverse steden raakten de boeren slaags met de oproerpolitie. De Gatt-onderhandelingen werden donderdag in Genève hervat na bijna een jaar stil te hebben gelegen door de vete tussen de VS en de EG. Diplomaten gaan er van uit dat Gatt-directeur Dunkel vóór 23 december een globaal akkoord wil bereiken, waarna de details in januari kunnen worden uitgewerkt.

Rumoer deze week ook aan het valutafront. In het weekeinde devalueerden de Spaanse peseta en de Portugese escudo met zes procent. Dat bleek niet voldoende om de rust te doen weerkeren. De Ierse centrale bank moest de rentetarieven opschroeven om speculanten op afstand te houden, evenals Noorwegen. De IJslandse kroon daalde ook zes procent in waarde. De herschikking van de EMS-valuta was de derde in ruim twee maanden. De Britse minister van financiën, Norman Lamont, heeft laten weten dat het pond niet kan terugkeren in het Europees Monetair Stelsel voordat de Duitse rente is verlaagd en de recessie in Groot-Brittannië voorbij is. Op renteverlaging in Duitsland is echter weinig kans nu deze week is gebleken dat de geldhoeveelheid in het land sterker is gegroeid dan verwacht, wat de inflatie aanwakkert.

In de Verenigde Staten lijken zich de eerste tekenen van economisch herstel af te tekenen. De groei in het derde kwartaal kwam uit op 3,9 procent, een record sinds het vierde kwartaal van 1988. Ook het inflatiecijfer viel gunstiger uit dan voorzien: 1,7 procent op jaarbasis. Het consumentenvertrouwen in de VS (uitgedrukt op een schaal van 100 punten) steeg van 54,6 in oktober tot 65,5 punten in november.

Noorwegen trekt 4 miljard kroon (ruim 1 miljard gulden) uit om de drie grootste banken in het land van de ondergang te redden. De staatssteun is bedoeld om het vermogen van Den norske Bank, de Fokus Bank en Christania te versterken. In ruil voor de kapitaalinjectie verlangt de regering kostenbesparende maatregelen van de banken, die in problemen raakten door slechte leningen.

De Japanse auto-industrie heeft in oktober forse klappen gekregen: de produktie van personenauto's daalde met 10,1 procent ten opzichte van een jaar geleden. Zowel in eigen land als in de VS en Europa daalde de verkoop van Japanse auto's.

De Organisatie van olie-exporterende landen, Opec, deze week in vergadering bijeen in Wenen, heeft besloten om de olie-produktie vanaf 1 december aan banden te leggen om de prijs op peil te houden. Over de kwestie ontstond verdeeldheid tussen de grootste producent, Saoedi-Arabië, die geen produktievermindering wil, en een aantal kleine producenten die minder willen produceren om de prijs te steunen. Ecuador zal de Opec verlaten omdat het de contributie te hoog vindt.