Stelsel uit 1986 op de helling; Student weer afhankelijk van ouders

DEN HAAG, 28 NOV. De hoogte van de studiefinanciering voor studenten wordt weer afhankelijk van het inkomen van de ouders. Voorwaarde daarbij is dat ook andere financiële voorzieningen voor de jeugd zoals de kinderbijslag, inkomensafhankelijk worden.

Dat is een van de opvallendste maatregelen uit het pakket bezuinigingen dat het kabinet gisteren naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Het huidige studiefinancieringsstelsel dat in 1986 werd ingevoerd, beoogde door middel van een inkomensonafhankelijke basisbeurs studenten onafhankelijk te maken van hun ouders. Dat principe komt nu weer op de helling te staan.

Het kabinet heeft begin van deze maand besloten om volgend jaar 2,7 miljard gulden extra te korten op de rijksbegroting omdat de economie zich ongunstig ontwikkelt. Voor de helft gaat het om zogenoemde incidentele bezuinigingen die alleen in 1993 gelden.

De studiefinancieringsmaatregel van minister Ritzen (onderwijs) die in totaal 500 miljoen aan de extra bezuinigingen moet bijdragen, gaat echter pas in de jaren na 1993 iets opleveren. Of dat daadwerkelijk gebeurt, is nog de vraag. Een woordvoerder van Sociale Zaken wijst op een recente nota waarin van een inkomensonafhankelijke kinderbijslag wordt uitgegaan.

De ingediende voorstellen zijn volgens een woordvoerster van de PvdA-fractie “redelijk verstandig” omdat ze volgens haar geen schadelijke effecten op investeringen en werkgelegenheid hebben. De CDA-fractie wilde nog niet reageren. Bij het debat over de bezuinigingsplannen twee weken geleden drong CDA-fractieleider Brinkman juist aan op structurele bezuinigingen. Hij wilde ook dat zaken als criminaliteitsbestrijding en beroepsonderwijs zouden worden ontzien.

Het kabinet is slechts gedeeltelijk aan dit verlangen tegemoet gekomen. Zo wijst de Raad van State in een uiterst kritisch commentaar op het grote aantal incidentele maatregelen in het pakket. Binnenlandse Zaken bijvoorbeeld bezuinigt incidenteel ongeveer 16 miljoen op materieel voor de politie. Onderwijs geeft minder aan het beroepsonderwijs uit door het bouwen en verbouwen van scholen in onder meer die sector uit te stellen (56 miljoen).

De Raad van State heeft ook kritiek op de gang van zaken bij Justitie dat 60 miljoen moet bijdragen. Minister Hirsch Ballin verlaagt de subsidie voor rechtshulp alsook het aantal arbeidsplaatsen bij onder meer de Raad voor de Kinderbescherming en de Directie vreemdelingenzaken bij zijn ministerie. De Raad van State vreest dat door deze laatste maatregel de verwerkingscapaciteit bij asielaanvragen sterk wordt aangetast.