Raad van State: bezuiniging gaat niet ver genoeg

DEN HAAG, 28 NOV. De Raad van State vindt de bezuinigingen die het kabinet gisteren heeft bekendgemaakt, lang niet ver genoeg gaan.

De raad verwacht op grond van de tegenvallende economische ontwikkelingen dat het kabinet binnen enkele weken de begroting opnieuw zal moeten bijstellen. Dit blijkt uit een advies van de Raad van State op de wijzigingen in de rijksbegroting. Het advies is gisteren naar de Tweede Kamer gestuurd.

Het college vindt dat het kabinet voor de volle 2,7 miljard gulden maatregelen had moeten treffen van blijvende aard en niet voor de helft van dat bedrag tijdelijke maatregelen had moeten nemen, zoals nu gebeurt. Nu loopt het kabinet het risico dat de ministers, moe-bezuinigd als zij zijn, straks geen aanvullende maatregelen meer willen nemen.

Premier Lubbers trok zich gisteravond niet veel van de kritiek aan. Na de wekelijkse vergadering van de ministerraad zei hij: “Toen ik het las, dacht ik: zou het een misverstand zijn?”

De departementen die het meest moeten inleveren zijn die van Onderwijs (500 miljoen), Defensie (420 miljoen), Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu (390 miljoen).

De door de Raad van State bekritiseerde incidentele maatregelen zijn op diverse begrotingen terug te vinden. Zo hoopt minister Ritzen 58 miljoen te verdienen met het vervroegd laten aflossen van studieleningen. Sociale Zaken stelt een uitgave van 607 miljoen gulden aan kinderbijslag uit tot na de jaarwisseling. Daardoor gaan die uitgaven op 1994 drukken en wordt de begroting van 1993 ontlast.

Bij het ministerie van VROM treffen de bezuinigingen bovenal de volkshuisvesting, die circa driekwart van de operatie voor haar rekening neemt. Het grootste deel van de structurele bezuiniging wordt gevonden in een verlaging van uitgaven voor de sociale woningbouw. Een deel van de incidentele bezuiniging wordt opgevangen door meevallende uitgaven dit jaar en komend jaar voor individuele huursubsidie.

Het ministerie van landbouw, natuurbeheer en visserij, dat volgend jaar 67 miljoen gulden moet korten, zoekt de bezuinigingen in een verlaging van de personeelskosten (10 miljoen). Daardoor komen volgend jaar 165 arbeidsplaatsen extra te vervallen. Bovendien gaat het mes in subsidies (33 miljoen) voor landbouwstructuurontwikkeling en voor landinrichting en -beheer.

Het ministerie van welzijn, volksgezondheid en cultuur dat volgend jaar structureel 87 miljoen moet bezuinigen en 53 miljoen incidenteel, heeft de kortingen uitgesmeerd over het hele departement. Door het sneller terugvorderen van voorschotten denkt het ministerie 30 miljoen gulden binnen te halen. Eenzelfde bedrag komt uit de vermindering van de rijksbijdrage aan de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Een aantal projecten in de sectoren welzijn en volksgezondheid wordt uitgesteld, waardoor 18 miljoen gulden wordt bespaard.

Minister Andriessen van Economische Zaken die 70 miljoen moet meebetalen, wil onder meer bezuinigen op subsidies voor energie-besparende maatregelen. Het ministerie van justitie (36 miljoen structureel, 24 miljoen incidenteel) zoekt het geld in de verhoging van de tarieven voor bijvoorbeeld testamenten, en in bezuinigingen op Directie Vreemdelingenzaken (veertig formatieplaatsen minder), verlaging van het budget voor rechtshulp en verlaging van de subsidie voor Vluchtelingenwerk Nederland.

De Nederlandse ambassadeurs moeten het volgend jaar met een kleine zes miljoen gulden minder doen voor het onderhoud van hun ambassades. Het departement van Buitenlandse Zaken bezuinigt dat geld op achterstallig onderhoud.