Peking: sancties tegen Parijs als Taiwan Mirages krijgt

PEKING, 28 NOV. China heeft Frankrijk gewaarschuwd dat de economische betrekkingen tussen de beide landen zwaar zullen lijden als de Franse regering de voorgenomen levering van 60 Mirages 2000-5 aan Taiwan niet ongedaan maakt. “Onderhandelingen over verschillende projecten kunnen in dit klimaat en onder deze omstandigheden niet doorgaan”, zo zei de Chinese televisie in het belangrijkste nieuwsbulletin gisteravond.

De waarschuwing ging niet op details in. Grote projecten waarbij Franse belangen spelen zijn onder andere de levering van twaalf Airbussen, de bouw van de ondergrondse in de Zuidchinese stad Kanton, de bouw van een tweede kerncentrale in de provincie Guangdong vlakbij Hongkong, de zogenoemde Daya Bay 2, de bouw van een Citroën-fabriek in Wuhan, en een ELF-Aquitaine olieraffinaderij bij Shanghai.

Een woordvoerder van het Chinese ministerie van buitenlandse economische betrekkingen en handel heeft tegenover het persbureau Nieuw China verklaard dat China's invoer uit de EG-landen de eerste negen maanden van dit jaar met 10,9 procent is toegenomen, maar dat die met Frankrijk met 2,3 procent is teruggelopen wegens politieke problemen. De woordvoerder zei: “Wij hopen dat de Franse regering niet kortzichtig zal zijn en het Mirage-contract zo spoedig mogelijk zal herroepen zodat economische en handelsbetrekkingen tussen Frankrijk en China zich normaal kunnen ontwikkelen”.

De Chinese houding is ook voor Nederland interessant, omdat het kabinet eerder dit jaar levering van onderzeeërs aan Taiwan verbood met het oog op Chinese repercussies.

Als China de aanschaf van Airbussen stopzet, zoals het al sinds september heeft gedreigd, zal het daarmee een veel negatiever boemerang-effect ontketenen dan dat het de Fransen zal afschrikken. Duitsland, dat ook deelneemt aan de bouw van Airbussen, heeft immers eerder dit jaar een gigantische marine-order van Taiwan afgewezen uit bezorgdheid voor schade aan het Airbus-consortium.

De Duitse minister van buitenlandse zaken, Kinkel, zei tijdens zijn alom gekritiseerde recente bezoek aan China dat levering van marineschepen door zijn land aan Taiwan definitief van de baan is. Diplomaten van verschillende EG-landen beweren echter met stelligheid het tegendeel. Bepalende factor is de Chinese reactie op de Franse Mirage-levering. “Als China de bestelling van 12 Airbussen zal annuleren dan zal het daarmee geheel ten onrechte andere partners in het consortium straffen en zal de Duitse federale veiligheidsraad een grote marine-order uit Taiwan opnieuw overwegen”, zo zei een diplomaat.

Pag 4: Duitse positie gecompliceerd

De Taiwanese minister van economische zaken Vincent Siew bezocht in september Bonn en onderhandelde met Duitse bedrijven over marine-orders voor DM 18 miljard, waarvoor de Duitsers als extra premie grote contracten voor een hoge snelheids-spoorlijn van Taipei naar Kaohsiung zouden krijgen. Vorige week bezocht de Duitse vice-kanselier Jürgen Molleman Taiwan, toonde zich zeer voldaan over zijn bezoek, maar ontkende dat hij over de marine-orders had gesproken.

Wel antwoordde hij op een vraag of zijn bezoek aan Taiwan in Peking geen kwaad bloed zou zetten, dat China ook heel veel dingen doet die in Duitsland kwaad bloed zetten. De Duitse situatie is gecompliceerder omdat Duitsland het enige Westeuropese land is dat grotere handelsbelangen in China heeft dan in Taiwan. De Duitse handel met China was vorig jaar 15,6 miljard mark met een Duits tekort van ruim 7 miljard mark. De Duitse handel met Taiwan was 12,3 miljard mark met een Duits tekort van 3,8 miljard mark.

Volgens andere diplomatieke bronnen heeft de Franse ambassadeur Claude Martin bij het in ontvangst nemen van het Chinese protest, eergisteren, gezegd dat Frankrijk niet anders behandeld wenst te worden dan de VS, die in augustus 150 F 16's aan Taiwan besloten te leveren, en nog geen enkele represaille hebben ondervonden. Integendeel, eerder deze week kocht China twee miljoen ton Amerikaans graan, terwijl het begin september dreigde de graaninkopen uit de VS stop te zetten.

“Frankrijk is graag bereid ook graan aan China te leveren” zo zou de ambassadeur hebben gezegd. Hij zou de Chinezen eveneens hebben voorgehouden dat Frankrijk vorig jaar een handelstekort van dertien miljard met China had, goed voor 20 Mirages.

“De leverantie van 60 Mirages aan Taiwan zal compenseren voor drie jaar handelstekort met China”, zo zou de Franse ambassadeur de Chinezen hebben voorgehouden. Zakenlieden onderstreepten dat represailles tegen Frankrijk de Chinezen duur zullen komen te staan, omdat de Fransen voor al hun grote projecten zachte leningen hebben verstrekt. Bij voorbeeld het Citroen-complex in Wuhan is al volop in aanbouw, met zachte leningen.