Literaire recensies nu verzameld op cd-ROM

DEN HAAG, 28 NOV. Vanaf vandaag kan iedereen zelf nagaan wie de meest onderschatte en de meest overschatte schrijver van Nederland is. Het Nederlands Bibliotheek en Lectuur Centrum (NBLC) en de Openbare Bibliotheek hebben de afgelopen jaren een computersysteem ontwikkeld waarmee in een oogwenk 44.000 recensies zijn op te roepen van moderne Nederlandse literatuur. Hoe werd De donkere kamer van Damocles door de kritiek ontvangen? Wie bespraken wanneer Het stenen bruidsbed? Welke boeken zijn door geen enkele krant gesignaleerd? En welke schrijver krijgt per jaar meer aandacht in de kranten? Elke vraag kan nu in seconden worden beantwoord.

De presentatie van het zogeheten LiteROM-systeem in het Letterkundig Museum in Den Haag leverde gisteren meteen al enkele verrassingen op. Zo blijkt de laat begonnen en vrij matig gelezen schrijver Willem Brakman, na W.F. Hermans (615) en Gerard Reve (536), nu al de meest besproken schrijver van Nederland te zijn, met 468 recensies. De produktiefste recensent van Nederlandse literatuur blijkt Hans Warren, van wie 981 bijdragen zijn opgenomen.

Het nu ontwikkelde systeem wordt verkocht per CD-schijfje, voor ongeveer 1500 gulden. Het kan worden afgelezen door iedereen die de beschikking heeft over CD-ROM apparatuur. In de eerste plaats zullen dat bezoekers van bibliotheken zijn die hun oordeel over een boek nu kunnen toetsen aan het oordeel van tientallen anderen. Daarnaast zullen het onderzoekers zijn die op hun instituut vanachter het scherm alle recensies over een schrijver willen analyseren.

De 5500 recensenten wier artikelen nu massaal worden verspreid zullen van het LiteROM-systeem niets beter worden. De NBLC en de Openbare bibiotheek hebben laten weten dat zij voor de opname van hun artikelen geen vergoeding zullen krijgen. Men gaat ervan uit dat het nieuwe systeem niet wezenlijk verschilt van de al langer bestaande knipselkrant. "Daarvoor is ook nooit auteursrecht betaald'.

W.F. Hermans viel gisteren als meest besproken schrijver de eer te beurt het nieuwe systeem in te leiden. Hij deed dat met een rede van een uur, getiteld: "Slechte kritieken gaan nooit verloren, goede ook niet, sinds kort.' Hierin hekelde hij onder meer het besluit van de Amsterdamse gemeenteraad om hem tot ongewenst persoon te verklaren, de weigering van NRC Handelsblad om een artikel van hem te plaatsen, en verder iedereen die het heeft opgenomen voor de eerder dit jaar verschenen historisch-kritische Max Havelaar-editie van mevrouw Kets-Vree.

    • Reinjan Mulder