Blauwe stokbroden en hechte mimografieën bij het Griftheater

Gezelschap: Griftheater met twee produkties. 1. Patine du temps. Mimografie, regie: Riet Verhelst; muziek: Stefan Hamelberg; decor: Rob Looman; lichtadvies: Henk van der Geest; kostuums: Academie Minerva RHG, Margot Ellen van de Kamp. 2. Sa Griffe. Mimografie, regie: Frits Vogels; muziek: Paul Stouthamer; objecten: Hanninka Luitwieler, Roos Vogels; lichtontwerp: Matthias Vogels; kostuums: Hanninka Luitwieler. Gezien: 27/11 Schram Studio's en Het Veem Theater, Amsterdam. Aldaar: t/m 6/12.

In de Amsterdamse haven zet een boot zich schrap tegen het aanstormende water. Meer dan een week zal zij heen en weer pendelen tussen Het Veem Theater ten zuiden en Schram Studio's aan de noordkant van het IJ. Op beide lokaties brengt het Griftheater twee keer per avond een voorstelling. Aan het publiek is de keuze van de volgorde gelaten. Eerst Patine du temps en daarna Sa griffe of omgekeerd of één van de twee, dat kan ook. Aan te bevelen is om halverwege de avond de (geplande) maaltijd te gebruiken in theaterrestaurant "Eten in het Veem'.

In het Veem Theater staat Patine du temps, de jongste produktie van het Griftheater, bedacht en gerealiseerd door Riet Verhelst. Het is een strak gechoreografeerd bewegingsstuk, gelardeerd met gesproken en geschreven tekst of een lied, met als thema: de tijd als oxydatiemiddel. De mimespelers - William Dashwood, Joost Ideler en Lis van der Kleij - vertrekken in de kinderjaren, passeren de volwassenheid en bereiken als senioren de finale. Met jeugdig elan beginnen zij aan de race tegen de klok, als stripfiguren aan het begin van een spannend verhaal. Maar dat pittige tempo wordt niet volgehouden. Het manipuleren met de overigens prachtige zandlopers (ontwerp Rob Looman) neemt er de vaart uit.

Schram Studio's is aangepast aan de voorstelling Sa griffe. Het speelvlak beslaat praktisch de hele loods. Rechts is een kamer die door jalouzieën kan worden afgesloten, links een halfrond van gaas waarop ook teksten worden geprojecteerd. Tevens vindt de handeling plaats op de voorgrond, in het middenveld en achterin. Een paar rijen stoelen bij een muur is het terrein van het publiek, dat zich warm houdt onder een lichte wollen deken.

Frits Vogels, de oprichter van het Griftheater, liet zich inspireren door het werk van de schilder, dadaïst en surrealist Man Ray (1890-1976), ook objectenmaker, fotograaf en cineast. Vogels mimografie volgt qua opbouw de film Objets de mon affection. Zo werd Sa griffe een collectie sfeertekeningen waarin soms een kort verhaal wordt verteld. Een belangrijke rol hebben de uitgekiende belichting van Matthias Vogels en de fantasierijke objecten van Roos Vogels en Hanninka Luitwieler. De laatste ontwierp ook de kostuums die geënt zijn op fotomateriaal van Ray.

De handelingen van de spelers - Brigitte Defraix, Amos de Haas, Rop Severien, Gabriëlle Uetz en Roos Vogels - lijken vaak nutteloos. Een vrouw schildert een klein stokbrood blauw. De groep legt een aantal hamers in een patroon op de grond en veegt die later weer bij elkaar. Maar daar tegenover staan hechte scènes, als een vastgesnoerde vrouw die slechts met moeite een waterbakje kan bereiken. De uitvoerenden schakelen soepel over van de ene sfeer naar een andere stemming. Goed getimed voeren zij choreografieën uit met stokken of een aan een houten kruk bevestigd fietswiel. Daarbij prikkelen onverwachte effecten de aandacht van de toeschouwer. Ter ondersteuning componeerde Paul Southamer goed klinkende muziek.