Uitreiking in Madrid; Literatuurprijs voor Spanjaard Montalban

MADRID, 27 NOV. De Europese Literatuurprijs 1992 is toegekend aan de Spaanse schrijver Manuel Vazquez Montalban voor zijn roman Galindez. Hij ontving de prijs, waaraan een geldbedrag van 20.000 ecu is verbonden, gisteren uit handen van Europees commissaris voor culturele zaken Jean Dodelinger en de Spaanse minister van cultuur Jordi Solé Tura tijdens een diner in het Casino van Madrid. De Griek Socrates Kapasaskis werd onderscheiden met de Europese Vertaalprijs voor het overbrengen van Ulysses van James Joyce in zijn eigen taal.

Het was de derde keer dat beide prijzen, ingesteld op initiatief van de gezamenlijke Europese ministers van cultuur, werden uitgereikt. Volgens de Spaanse juryvoorzitter Rafael Conte was er over de keuze van Vazquez Montalban bij meerderheid van stemmen beslist. Galindez was de enige Spaanse roman die op de lijst van eenendertig meedingende werken figureerde. Op de hieruit geselecteerde shortlist van zes finalisten stond ook Au pair van Willem Frederik Hermans. Onder de zes vertalers die in de laatste ronde meedongen was de Nederlandse Anneke Brassinga, uitverkoren voor haar vertaling van De dood van Vergilius van Hermann Broch.

Manuel Vazquez Montalban debuteerde als dichter maar publiceert nu al zo'n vijftien jaar in hoog tempo reportages, columns, essays, tonneelstukken, filmscenario's, thrillers en romans. Daarbij fungeert hij als het "linkse geweten' van een generatie schrijvers en politici die zich in het afgelopen decennium in meer of mindere mate geconformeerd hebben aan de zegeningen van het kapitalisme.

Van Vazquez Montalban is ook de beroemd geworden uitspraak “Tegen Franco schreven we beter,” waarmee hij op ironische wijze de verwarring karakteriseerde die veel schrijvers beving nadat de censuur was opgeheven. Zojuist is van zijn hand een zeshonderd bladzijden tellende roman over Francisco Franco verschenen, waarin de schrijver zich teweer stelt tegen de huidige neiging om de dictatuur "genuanceerd' te beoordelen. Voor Galindez kreeg Vazquez Montalban vorige jaar de nationale literatuurprijs. In deze roman reconstrueert hij het leven van een uitgeweken Republikeins politicus, Jesus Galindez, die in 1956 werd ontvoerd en uiteindelijk op Santo Domingo is vermoord.

In zijn dankwoord vergeleek Vazquez Montalban de Europese Literatuurprijs met de Mister Universe verkiezingen. Zijn besluit om toch maar tijdens de uitreiking te verschijnen was ingegeven, zo zei hij, door de overweging dat “het stompzinnig zou zijn om te ontkennen dat schrijvers nu eenmaal zoveel mogelijk prijzen willen ontvangen. Alles wat je schrijft is immers bedoeld om ander mensen te verleiden.”