Labour grote winnaar in Ierland

LONDEN, 27 NOV. De Labourpartij lijkt in de Republiek Ierland de grote winnaar van de verkiezingen te zijn geworden. Definitieve uitslagen zijn pas vanavond bekend, maar het lijkt erop dat Labour in het parlement op ten minste dertig zetels kan rekenen, een verdubbeling. De partij van Dick Spring bepaalt daarmee hoe een nieuwe coalitieregering er zal uitzien.

De voorlopige uitslag betekent een forse afstraffing van de zittende Fianna Fal-partij onder leiding van premier Albert Reynolds, die met minder zetels dan ooit tevoren (circa zeventig) uit deze verkiezingen lijkt te zullen komen. Voor de één-partijregering, die Albert Reynolds dacht te kunnen vormen, zouden tenminste 84 zetels in het parlement van 166 afgevaardigden nodig zijn geweest.

Reynolds gaf vanmorgen toe dat er “een verandering van stemming” onder de Ierse bevolking valt waar te nemen, maar ontkende dat zijn persoon - de zogenaamde "Albert-factor' - daarvan de oorzaak is. Toch kan hij erop rekenen dat de toekomstige duur van zijn leiderschap van Fianna Fal beperkt is door de vernederende uitslag.

“Zijn grootste fout is dat hij denkt dat hij Charlie Haughey is”, zei een Fianna Fal-kiezer eerder deze week in Dublin vernietigend. De man doelde op Reynolds' voorganger als leider en premier, de immens populaire, lichtelijk louche Charlie Haughey, die zich jarenlang in de geur van aanhoudende schandalen staande wist te houden, tot zijn partij hem uiteindelijk negen maanden geleden wipte.

De nieuwe voorkeur van de kiezers voor Labour ten koste van de traditionele partijen Fianna Fal en Fine Gael betekent een afscheid van de politieke terreinbepaling, gebaseerd op de afscheiding van Groot-Brittannië in 1922.

Pag 5: Mogelijk een coalitie van drie partijen

Het lijkt erop dat vooral de middenklasse in Ierlands hoofdstad Dublin (bijna eenderde van de zetels) Labour haar stem heeft gegeven. De partij won ook stemmen van vrouwen, mogelijk omdat ze de nadruk heeft gelegd op vrouwelijke parlementskandidaten.

Het lijkt onwaarschijnlijk dat Labour in zee zal gaan met Fianna Fal. Labourleider Dick Spring noemde een dergelijke samenwerking eerder van de week “praktisch onwerkbaar” vanwege de lastercampagne die Fianna Fal tegen Labour heeft gevoerd. Waarschijnlijker is een coalitie van Labour, Fine Gael en Progressieve Democraten, een zogenaamde “regenboogcoalitie”.

Een nieuwe regering zal als een van haar eerste taken moeten zien het formuleren van een wetsvoorstel voor abortus, nu het er naar uitziet dat de Ieren massaal "nee' hebben gezegd tegen het voorstel van Reynolds om abortus toe te laten als het leven van de vrouw in direct gevaar is - zij het dat (dreigen met) zelfmoord niet als levensgevaarlijk wordt beschouwd. De vraag of Ierse vrouwen informatie mogen ontvangen over abortus, dan wel naar het buitenland mogen reizen om abortus te ondergaan, is waarschijnlijk wel met "ja' beantwoord.