De zee is altijd sterker dan de zeilers

PARIJS, 27 nov. Enkele honderdduizenden mensen waren zondag in Les Sables d'Olonne, Frankrijks grootste Atlantische jachthaven, getuige van de start van een even unieke als gevaarlijke zeilrace - de Vendée Global Challenge, een 47.000 kilometer lange koers om de wereld voor solozeilers die onderweg geen havens aan mogen doen. Na enkele dagen is deze beproeving, de tweede sinds 1989, al in een drama veranderd.

Gisteren bleek dat een Britse deelnemer, de 49-jarige Nigel Burgess, is verdronken, waarschijnlijk nadat zijn schip was omgeslagen in een storm nabij de Spaanse kust. En kort na de start werd duidelijk dat een Amerikaanse zeiler, die aan de race wilde deelnemen, eveneens op de Atlantische Oceaan het leven heeft gelaten. Zes anderen, onder wie enkele favorieten, moesten de afgelopen dagen terugkeren om reparaties te laten verrichten aan hun schepen die tijdens zwaar weer - windkracht tien en acht meter hoge golven - in de Golf van Biskaje averij hadden opgelopen.

Zeezeilen is een populaire sport in Frankrijk. Er zijn vele wedstrijden voor solo-zeilers die als helden worden bewonderd. Grote bedrijven sponsoren met vele miljoenen francs races met supersnelle schepen, vooral catamarans, waarin de laatste technologische snufjes zijn toegepast. De Vendée Global Challenge, die in 1989 voor het eerst werd gehouden en toen werd gewonnen door de Fransman Titouan Lamazou (in 109 dagen en bijna negen uur), is echter een wedstrijd voor solozeilers op "gewone' zeilboten.

De veertien deelnemers die zondagmiddag vertrokken voor hun wereldregatta langs drie legendarische 'kapen' - Kaap de Goede Hoop, Kaap Leeuwin en Kaap Hoorn - zijn merendeels "professionele' (gesponsorde) Franse zeilers, maar ook amateurs (twee Britten, een Italiaan, een Zwitser en een Hongaar). In tegenstelling tot de eerste race mogen ze zich onderweg niet laten bijstaan door helpers aan de wal die via de telex route-aanwijzingen doorgaven. Het is eveneens verboden onderweg havens aan te doen. Daarom moesten de schepen die averij kregen, terugkeren naar Sables d'Olonne.

De start vond zondag al onder dramatische omstandigheden plaats. Tussen de honderdduizenden toeschouwers op de kade stond, zoals elke dag sinds ze eind oktober aankwam, Helen, de echtgenote van Mike Plant, die gold als de beste zeezeiler van de Verenigde Staten. Mike Plant vertrok op 16 oktober vanuit New York met zijn nieuwe schip "Coyote' naar Sables d'Olonne, om voor de tweede keer aan de Vendée Global deel te nemen. Enkele minuten nadat de veertien anderen de haven waren uitgevaren, kwam het bericht binnen dat zijn gekapseisde schip was gevonden. Een dag later werd aangenomen dat Plant, die de zaterdag voor de start zijn 43ste verjaardag zou vieren, is verdronken.

De dood van Plant, die al drie keer om de wereld was gevaren, en die van de in Monaco woonachtige Nigel Burgess, die drie keer deelnam aan een race over de Atlantische Oceaan, illustreren hoe gevaarlijk de zee blijft, ook voor de high tech-zeilboten van de Vendée Global. Door toepassing van nieuw materiaal en grotere zeilen zijn de maximaal 18 meter langer schepen lichter en sneller dan ooit, maar kennelijk te licht voor zwaar weer.

“De zee blijft altijd sterker en ik ben bang voor ijsbergen”, zei Alain Gautier voor zijn vertrek. Diens "Bagages Superior' is met een maximaal zeiloppervlak van 700 vierkante meter het machtigste schip van de vloot. Gautier die vertrok met het doel de 47.000 kilometer in minder dan honderd dagen te voltooien, is al zonder schade nabij de zuidpunt van Portugal aangekomen. De Fujicolor III (prijs 2,3 miljoen gulden) van een andere favoriet, Loïk Peyron, kreeg “tonnen water” binnen en moest naar Sables terugkeren.

De dood van de Plant en Burgess, en de "ongelukken' van de zes anderen die tijdelijk terugkeerden, zijn vooralsnog geen reden dit "avontuur van de eenzamen' af te gelasten. “Ze wisten waaraan ze begonnen”, zei organisator (en scheepsbouwer) Philippe Jeantot, zelf een ervaren zeezeiler, gisteravond. Voor de Vendee, een van de armste departementen van Frankrijk, is de Global Challenge waarin vele miljoenen francs zijn geinvesteerd, een unieke vorm van promotie. En de honderdduizenden bezoekers die hun helden zondag uitzwaaiden en ze eind februari hopen te verwelkomen, vormen een economisch manna voor Sables d'Olonne.