Koningschap

Het is inderdaad juist dat, zoals J.H. Reinders in de brievenrubriek van 14 november schrijft in reactie op "Een van de monarchale fossielen' van Anton van Hooff, de monarch een neutraal rustpunt is, en een apolitiek evenwicht moet vormen.

Ik vraag me echter af - ná alle versies over de activiteit van het koningshuis - of dit inderdaad nog zo is. H.A. van Wijnen schreef al eerder dat Hare Majesteit over een perfecte, snel en efficiënt werkende staf beschikt. Waarom? Die staven horen wel thuis in het kabinet van een minister maar de vorst of vorstin hoeft echt niet nog eens alle werk van parlement en regering over te gaan doen. Premier Lubbers voegt daar nog aan toe (NRC Handelsblad, 31 oktober) dat de koningin wel degelijk invloed heeft op het beleid. En verder: “Ik moet er niet aan denken dat de koningin zich geforceerd zou voelen om een handtekening te zetten onder iets waarmee ze niet kan leven”. Dat moet een vorst dus juist wèl. Het is aan de volksvertegenwoordiging (democratisch gekozen) en aan de regering (door de vorst benoemd) om te bepalen wat goed en slecht is voor de natie. Daar kunnen zaken bij horen waarover de monarch een afwijkende opinie heeft, maar juist zijn constitutioneel a-politiek verheven zijn boven de wetgevers verstrekt hem de mogelijkheid om die rol te vervullen. Als de vorst daar niet mee kan leven, zijn er maar twee mogelijkheden: de zijweg kiezen van kortstondige "onmogelijkheid tot uitoefening van zijn haar taak'. Zie koning Boudewijn tijdens de abortussignatuur. De andere optie is aftreden en zich verkiesbaar stellen als president. Dan kan de burger later een oordeel vellen over het gevoerde beleid. Als dat achter de schermen gebeurt is het niet transparant wie de verantwoordelijkheid draagt. Dat is slecht voor de natie en voor het koningschap.