Kapitaal staat weer tegenover arbeid

De Nederlandse economie heeft het op dit moment niet gemakkelijk, ook al is het beeld niet veel gunstiger dan uit diverse reacties blijkt. Opmerkelijk is dat in het bedrijfsleven soms zo met elkaar wordt omgegaan, dat onnodige negatieve effecten optreden, die op den duur werkgelegenheid en economische activiteit kosten.

De procedures rondom HCS hebben de ABN AMRO bank reeds grote schade berokkend. De onsmakelijke rel tussen de Banque de Suez-Kooyman en de heer Kooyman heeft de bank bepaald geen goed gedaan. Het recentste geval van rampzalige negatieve publiciteit wordt gevormd door de korte gedingen en de aandeelhoudersvergadering van Management Share. Ik heb wel eens het gevoel dat de betrokken auteurs onvoldoende beseffen dat hun openbare spel de continuïteit van de onderneming, waarvoor zij zeggen op te komen, in gevaar brengt.

Uit de publikaties blijkt dat de huidige directie erin is geslaagd van de failliete boedel van ruim een jaar geleden een weer winstgevende onderneming te maken. Er is sprake van hoog gekwalificeerde arbeid voor ongeveer tweehonderd werknemers in de sfeer van de automatisering. Het perspectief voor de automatiseringsmarkt is niet ongunstig nu door recente calamiteiten sprake is van een herstructurering. Het zou dan ook voor de Nederlandse economie in het algemeen en uit een oogpunt van de werkgelegenheid van de betrokken werknemers in het bijzonder een slechte zaak zijn als een dergelijke onderneming onnodig van de markt verdwijnt. En dan spreken wij nog niet over de kapitaalverliezen door het verdwijnen van een groot deel van de ontwikkelde technische kennis.

Wie op een afstand het toneelstuk gadeslaat, moet wel concluderen dat hard wordt gewerkt aan het opofferen van de werkgelegenheid aan ondoorzichtige financiële manipulaties. De indruk wordt gewekt dat de grootaandeelhouder Ditcorp III het beursfonds Management Share wil gebruiken als voertuig voor het opzetten van een internationaal gespreid netwerk van activiteiten, die erg ver afstaan van de automatisering.

De grootaandeelhouder, die over iets meer dan de helft van de aandelen beschikt, wordt bijgestaan door mr. A. Voûte, die in de financiële wereld een reputatie heeft opgebouwd met het ontwerpen van constructies, die - in ieder geval tegenwoordig - op gespannen voet staan met de interne en externe regelgeving in het bankwezen.

Kapitaal komt zodoende weer te staan tegenover arbeid, alsof het een ouderwets marxistisch schouwspel is. Het personeel maakte duidelijk achter de directie te staan en eiste voortzetting van het vruchtdragende beleid. Tegen die achtergrond is het zo op het oog onbegrijpelijk dat een voormalig directeur van IBM zich op voordracht van de grootaandeelhouder tegen de uitdrukkelijke wil van het hele personeel en de directie tot commissaris laat benoemen. Zo op het oog, want wie geen kind is in de financiële wereld van vandaag, weet dat dan andere zwaarwegende en wellicht gekleurde belangen worden gediend. De vervlechting van nette BV's en ondergrondse netwerken is tegenwoordig schering en inslag. Het is dan ook begrijpelijk dat de officiële bank van Management Share, NMB-Keller wel vertrouwen heeft uitgesproken in de huidige directie, maar niet wil doorgaan met de groep financiers, die wordt aangevoerd door Voûte.

Rest de vraag wie de dupe zijn van deze bewuste financiële strategie. Dat zijn de werknemers van een zeer goed lopende onderneming. Als het tij niet wordt gekeerd, staan zij over een half jaar op straat. En in ruimer verband loopt de Nederlandse economie schade op, die juist behoefte heeft aan innovatieve ondernemingen, waarin technische kennis wordt ontwikkeld en toegepast. Het wordt tijd Das Kapital van Karl Marx, die leefde van 1818 tot 1883 weer uit de kast te halen.