Ruding ziet spoedig economisch herstel VS

NEW YORK, 25 NOV. Oud-minister van financiën Onno Ruding, vice-voorzitter van een van de grootste Amerikaanse banken, CitiCorp/CitiBank, verwacht voor de Verenigde Staten een spoedig herstel van de economie. Van de nieuwe president Bill Clinton verwacht hij geen onvoorziene maatregelen. Ruding is daarentegen zeer pessimistisch over de Europese economie. Vooral Duitsland is er volgens Ruding verrassend slecht aan toe. De kosten van de hereniging, de veel te hoge rente en de snelle loonstijgingen zullen in het komende jaar hun tol eisen. Dit zei Ruding voor de Nederlandse Kamer van Koophandel in New York.

Over de Nederlandse economie is Ruding iets optimistischer dan over de Duitse. “Nederland heeft in tegenstelling tot de Duitsers de lonen in de hand weten te houden”, aldus Ruding. Toch zal Nederland ook te lijden hebben van de recessie omdat de gulden gekoppeld is aan de Duitse mark en Duitsland de belangrijkste handelspartner is. Voor Nederland verwacht hij volgend jaar een nulgroei.

In kort bestek liet Ruding enkele Europese landen de revue passeren waarbij hij wees op de zwakke positie van Scandinavië (“aan de rand van een bankroet”), Frankrijk (“lijdt onder hoge rente”) en Italië (“zwakke lire”). Over Groot-Brittannië zei Ruding op de hem eigen droge toon: “Het was slecht, het is slecht en het zal slecht blijven.” Ruding verwacht dat de crisis op de Europese valutamarkt nog niet voorbij is en dat er nog wel tien jaar schommelingen te verwachten zijn.

Vrij positief was Ruding over het herstel in de VS. Ruding: “De economische situatie is niet zo slecht als in het afgelopen jaar gerapporteerd is in de pers. Ik geef toe dat de economie nog zwak is en dat vooral de onroerendgoed-sector een probleem blijft, ondanks de lage rente.” De banken en industrieën staan er echter volgens Ruding helemaal niet slecht voor. Dat blijkt ook uit het feit dat nog steeds grote groepen investeerders geld gestoken hebben in nieuwe aandelen. De herfinanciering van schulden is volgens Ruding succesvol verlopen.

Kenmerkend voor de economie van de VS is dat in slechte tijden veel drastischer gereorganiseerd kan worden. “Agressieve herstructurering werkt zeer versterkend voor bedrijven”, aldus Ruding. Kostenbesparende reorganisaties waarbij duizenden werknemers worden ontslagen kunnen snel worden uitgevoerd. Dat is volgens Ruding een groot verschil met Europa. Tijdens de herstructureringen in de afgelopen twee jaar zijn de lonen nauwelijks gestegen en daar worden nu de vruchten van geplukt.

Ruding prees het harde werken van de Amerikanen, die gemiddeld langere werkweken maken dan Europeanen. “Mijn secretaresse hier heeft twee weken vakantie per jaar, geen ziektedagen, geen ATV-dagen of wat heb al niet meer. Nee, dan Europa - daar hebben ze vijf weken vakantie en allemaal vrije dagen. Mensen in Europa werken nauwelijks meer.”

De tekenen van herstel in de VS ziet Ruding onder meer bij zijn eigen bank, waar cliënten de schulden die ze opbouwen via hun creditcards de laatste tijd in veel grotere mate hebben afbetaald dan voorheen gebruikelijk was. Ruding ziet de schuldvrije consument als een belangrijke factor in de toename van bestedingen. Nadeel daarbij is dat de index van het consumentenvertrouwen nog erg laag is. Dat cijfer is de laatste maanden met sprongen gedaald en bereikte in oktober een dieptepunt: 54,6 (1985=100).

Na de analyse was Ruding bereid zich aan wat voorspellingen te wagen. Hij verwacht over de hele linie een renteverlaging in Europa, aangevoerd door Duitsland. Ruding: “Helmut Schlesinger zal het niet in een hoog tempo doen - dat zou in strijd met zijn karakter zijn. Het zal dus niet zo snel gaan als andere landen willen, maar sneller dan de Bundesbank zelf nu voor mogelijk houdt.” Het gevolg van de verschuivingen in de rentestanden aan beide zijden van de oceaan zal de investeringen in de VS doen toenemen. De kloof in de rentestanden moet snel gedicht worden, volgens Ruding, en dat geldt ook voor het verschil tussen de lange- en korte-termijnrente in de VS zelf.

De grootste zorg voor Bill Clinton wordt het wegnemen van het Amerikaanse begrotingstekort. “En als zijn plannen de overheidsbestedingen opdrijven, zal hij elders moeten snijden”, aldus Ruding. “Zo gaat dat nu eenmaal - ik heb zelf met dat bijltje gehakt.” Een goed idee van Clinton, wat ook niet direct op het tekort hoeft te drukken, is volgens Ruding een belastingverlaging voor bedrijven die investeren. Andere plannen, zoals het fiscaal harder aanpakken van buitenlandse bedrijven noemt hij een slecht idee. Bovendien kunnen de Amerikanen dan natuurlijk vergeldingsmaatregelen verwachten. Ruding: “Ik hoop dat Clinton het plan niet uitvoert en dat het ergens op de weg tussen Little Rock en Washington verloren gaat.”

Om het begrotingstekort te verlagen zouden de benzineprijzen kunnen worden verhoogd, zoals presidentskandidaat Ross Perot voorstelde. Dat vindt Ruding een uitstekend idee omdat het een evenwichtige vorm van financiering is en omdat de brandstofprijzen in de VS vergeleken met het buitenland veel te laag zijn. Benzine kost in de VS per gallon (4,5 liter) ongeveer 1,30 dollar (2,34 gulden). Het plan van de Democraten om de inkomens boven de 200.000 dollar meer belasting te laten betalen, zal volgens Ruding veel te weinig opleveren. “Inkomensbelasting is geen goed instrument om je budget rond te krijgen. In de praktijk zal blijken dat je toch een veel grotere groep zwaarder moet belasten”, aldus Ruding.

Ruding verwacht dat de VS in de toekomst ook BTW zal invoeren. “Iedereen hier zegt tegen mij dat dat nooit zal gebeuren maar ik voorspel dat het ervan komt. In Nederland is ook lang gedacht dat er nooit een BTW zou komen en hetzelfde geldt voor Japan. Toch is het op een gegeven moment gebeurd.”

Van Clinton verwacht Ruding geen opzienbarende maatregelen die hij al niet heeft aangekondigd tijdens de campagne. Belangrijk en lastig, zei Ruding met nadruk, zal voor Clinton zijn om het begrotingstekort te verminderen want dat is toch een van de belangrijkste problemen waar hij mee te maken heeft. Ruding tot slot: “Dit is mijn voorspelling. Maar misschien heb ik het fout.”