Nederland en België gaan profiteren van de Brexit. Onacceptabel, zegt Parijs

EU-uittreding

Na harde Brexit gaan minder Ierse goederen naar Frankrijk en meer naar Nederland. Onacceptabel, zegt Parijs.

Zicht op Zeebrugge in België. Foto stockcam

Naarmate de Brexit van volgend voorjaar dichterbij komt, nemen ook de zorgen buiten het Verenigd Koninkrijk toe over de gevolgen ervan. Na recente, sombere IMF-berekeningen over de economische consequenties voor Nederland luidt nu Elisabeth Borne, de Franse minister van Transport, de noodklok. In een boze brief aan de Europese Commissie beklaagt ze zich over plannen voor nieuwe transportroutes over zee tussen Ierland, België en Nederland na de Brexit.

Borne vreest dat Franse havens hierdoor EU-subsidies en goederenoverslag van en naar Ierland zullen mislopen. België en Nederland kunnen juist profiteren. „Onacceptabel”, schrijft Borne aan Brussel.

Het voorkomen van een Brexit raakt uit zicht, doordat Europese landen nu al kosten maken om zich voor te bereiden, schrijft antropoloog Floor Plikaar. Lees haar opiniestuk: De Brexit kost ons nu al geld

Aanleiding voor haar zorgen zijn plannen om de zogenoemde North Sea Mediterranean Corridor aan te passen. Voor de periode 2021 tot 2027 heeft de EU meer dan 30 miljard euro beschikbaar om de infrastructuur van negen veelgebruikte transportcorridors in Europa te verbeteren. Goederen die via de North Sea Mediterranean Corridor worden vervoerd, gaan nu nog vanuit Ierland via Liverpool in het Verenigd Koninkrijk zuidwaarts naar Londen en daarna over zee naar het Franse Calais en verder. Of andersom.

Route na harde Brexit ongebruikt

„Na een harde Brexit wordt de route over land door het Verenigd Koninkrijk naar Frankrijk niet meer gebruikt”, zegt een woordvoerder van de Europese Commissie. Transporteurs kunnen zich het tijdverlies van twee grenscontroles, tussen Ierland en het Verenigd Koninkrijk (VK) en daarna tussen het VK en het vasteland van de EU, niet veroorloven. Alleen als Brussel en Londen een zachte Brexit overeenkomen, waarbij het VK binnen de gemeenschappelijke markt blijft, kan de bestaande route mogelijk worden gehandhaafd.

Brussel neemt het zekere voor het onzekere en wil nu alvast garanderen dat de im- en export van lidstaat Ierland niet in gevaar komt. Daarom stelt de Commissie voor om aan de North Sea Mediterranean Corridor zeeroutes toe te voegen tussen Cork en Dublin in Ierland en Zeebrugge, Antwerpen en Rotterdam. Dit betekent dat deze havens in aanmerking komen voor extra EU-subsidies om de infrastructuur te verbeteren voor de verwachte grotere overslag. „Hiervan zal Rotterdam kunnen profiteren”, bevestigt een woordvoerder van Havenbedrijf Rotterdam.

Markt kiest België en Nederland

Dat is tegen het zere been van de Fransen. „De geografische nabijheid tussen Ierland en Frankrijk creëert een logische verbinding met de gemeenschappelijke markt”, schrijft Borne aan Brussel. „Opmerkelijk genoeg houdt het Commissievoorstel hier geen rekening mee. Dit voorstel is daarom onacceptabel voor Frankrijk”, aldus Borne. Het Europees Parlement en de lidstaten moeten zich nog uitspreken over de plannen en kunnen ze nog wijzigen.

De Europese Commissie laat weten dat ze is uitgegaan van al bestaande vervoersroutes over zee tussen Ierland en het vasteland van Europa. En die lopen nu eenmaal naar België en Nederland. „Als je de markt zijn werk laat doen, dan kiezen verladers vanuit Ierland over zee voor Antwerpen en Rotterdam. Die havens liggen dichter bij het Europese achterland. De Commissie sluit daar gewoon bij aan”, zegt transporteconoom Thierry Vanelslander van de Universiteit Antwerpen.

Lees ook: Hoe ziet de Brexit eruit, over 255 dagen? Vier scenario’s

Een Commissiewoordvoerder stelt dat er op dit moment geen reguliere verbinding bestaat tussen de belangrijkste Ierse en Franse havens die onderdeel uitmaken van de transportcorridor. Hij wijst erop dat belangrijke Franse havens als Calais, Duinkerken en Le Havre onderdeel blijven van de North Sea Mediterranean of andere Europese corridors en daarmee EU-subsidies zullen blijven ontvangen.

Volgens econoom Vanelslander eisen de Fransen toch gesubsidieerde zeeroutes tussen Ierland en Frankrijk, omdat de economische gevolgen anders aanzienlijk kunnen zijn. „Als verbindingen via Rotterdam en Antwerpen met Ierland met subsidie kunnen worden uitgebouwd, dan gaat de markt nog meer voor die routes kiezen. De Franse havens zullen dan veel van de Ierse koek missen”, zegt Vanelslander.

Ierland was in 2017 verantwoordelijk voor ruim 4 procent van de EU-import (78 miljard euro) en ruim 6 procent van de EU-export (ruim 120 miljard euro). Vanelslander: „Zeker niet de grootste handelsstroom in de EU, maar voor de betrekkelijk kleine Franse havens gaat het om grote hoeveelheden.”

    • Wilmer Heck